เล่มที่ 66
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า โยคีผู้ใด ย่อมประคองจิตในกาล ย่...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 549
เนื้อหา
ว่าด้วยจิตที่เป็นกาลของสมถะและวิปัสสนา คำว่า ตามกาล ในคำว่า ภิกษุนั้น เมื่อกำหนดพิจารณา ธรรมโดยชอบตามกาล ความว่า เมื่อจิตไม่ฟุ้งซ่านเป็นกาลของสมถะ เมื่อจิตตั้งมั่นเป็นกาลของวิปัสสนา. สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า โยคีผู้ใด ย่อมประคองจิตในกาล ย่อมข่มจิตใน กาลอื่น ย่อมให้จิตรื่นเริงโดยกาล ย่อมตั้งจิตไว้ในกาล ย่อมวางเฉยตามกาล โยคีผู้นั้น ชื่อว่าเป็นผู้ฉลาดในกาล ความประคองจิตควรมีในกาลไหน ความข่มจิตควรมีใน กาลไหน กาลเป็นที่ให้จิตรื่นเริงควรมีในกาลไหน และ กาลของสมถะเป็นกาลเช่นไร บัณฑิตย่อมแสดงกาลเป็น ที่วางเฉยแห่งจิตของโยคีบุคคลอย่างไร เมื่อจิตของโยคี บุคคลย่อหย่อน เป็นกาลที่ควรประคองไว้ เมื่อจิตของ โยคีบุคคลฟุ้งซ่านเป็นกาลที่ควรข่มไว้ โยคีบุคคลพึงยัง จิตที่ถึงความแช่มชื่นให้รื่นเริงในกาลนั้น จิตเป็น ธรรมชาติรื่นเริงไม่ย่อหย่อน ไม่ฟุ้งซ่าน ย่อมมีในกาล ใด กาลนั้นเป็นกาลของสมถะ ใจพึงยินดีในภายใน อุบายนั้นนั่นแหละ จิตเป็นธรรมชาติตั้งมั่น ย่อมมีใน กาลใด ในกาลนั้น โยคีบุคคลพึงวางเฉยไว้ซึ่งจิตที่ตั้งมั่น แล้วด้วยปัญญา ธีรชนผู้รู้แจ้งกาล ทราบกาล ฉลาดใน กาล พึงกำหนดอารมณ์อันเป็นนิมิตของจิต ตลอดกาล ตามกาล อย่างนี้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน