เล่มที่ 65
บทว่า วาทตฺถิกา ความว่า มีความต้องการด้วยวาทะ
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 702
เนื้อหา
บทว่า วาทตฺถิกา ความว่า มีความต้องการด้วยวาทะ. บทว่า วาทาธิปฺปายา ความว่า มีความมุ่งหมายวาทะ. บทว่า วาทปุเรกฺขารา ความว่า ทำวาทะนั่นแลไว้เบื้องหน้า เที่ยวไป. บทว่า วาทปริเยสนํ จรนฺตา ความว่า เที่ยวแสวงหาวาทะ นั่นแล. บทว่า วิคฺคยฺห ความว่า เข้าไปแล้ว. บทว่า โอคฺคยฺห ความว่า หยั่งลงแล้ว. บทว่า อชฺโฌคเหตฺวา ความว่า จมแล้ว. บทว่า ปวิสิตฺวา ความว่า ไปในภายใน. บทว่า อโนชวนฺตี ความว่า ไม่มีน้ำมีนวล อธิบายว่า เว้นจาก เดช. บทว่า กโถชฺชํ วทนฺติ ความว่า กล่าวคำที่ไร้เดช ก็บรรดา พวกเขาที่กล่าวอย่างนี้ กำหนดได้คนเดียวเท่านั้น. คาถาว่า ยุตฺโย กถายํ เป็นต้น พึงทราบดังต่อไปนี้ :- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยุตฺโต กถายํ ความว่า ผู้ขวนขวาย ในการกล่าววาทะ. บทว่า ปสํสมิจฺฉํ วินิฆาติ โหติ ความว่า เมื่อปรารถนาความ สรรเสริญเพื่อตน เป็นผู้มีถ้อยคำอย่างไรที่จะกล่าวก่อน โดยนัยเป็นต้นว่า เราจักข่มเขาอย่างไรหนอ ชื่อว่าย่อมเป็นผู้ลังเลใจ. บทว่า อปาหตสฺมึ ความว่า ในเมื่อวาทะของตนถูกผู้พิจารณา ปัญหา ค้านโดยนัยเป็นต้นว่า ท่านกล่าวคำปราศจากอรรถะ ท่านกล่าวคำ ปราศจากพยัญชนะ. บทว่า นินฺทาย โส กุปฺปติ ความว่า นรชนนั้นย่อมขัดเคือง ในเมื่อวาทะถูกเขาคัดค้าน และเพราะความติเตียนที่เกิดขึ้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน