เล่มที่ 65
บทว่า ปฏิลีนจรา วุจฺจนฺติ ความว่า เรียกว่า ผู้ประพฤติโดย เอื...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 601
เนื้อหา
บทว่า ปฏิลีนจรา วุจฺจนฺติ ความว่า เรียกว่า ผู้ประพฤติโดย เอื้อเฟื้อซึ่งจิตละอายแต่อารมณ์นั้น ๆ. บทว่า สตฺต เสกฺขา ความว่า ชื่อว่า เสขบุคคล ๗ จำพวก ตั้งต้นแต่ผู้ตั้งอยู่ในโสดาปัตติมรรค จนถึงผู้ตั้งอยู่ในอรหัตตมรรค เพราะ อรรถว่า ศึกษาในสิกขา ๓ มีอธิศีลสิกขาเป็นต้น. บทว่า อรหา ได้แก่ ผู้ตั้งอยู่ในอรหัตตผลนั้น. ผู้ตั้งอยู่ในอรหัตต- ผลนั้น ชื่อว่า หลีกเร้นเพราะเสร็จกิจแล้ว. พระสารีบุตรเถระเมื่อจะแสดงเหตุในความประพฤติหลีกเร้นของพระ เสขะทั้งหลาย จึงกล่าวว่า กึการณา เป็นต้น. บทว่า เต ตโต ตโต ความว่า พระเสขะ ๗ จำพวกเหล่านั้น ยังจิตให้หลีกเร้น จากอารมณ์นั้น ๆ. บทว่า จิตตํ ปฏิลีเนนฺตา ความว่า ยังจิตของตนให้หลีกเร้น. บทว่า ปฏิกุฏฺเฏนฺตา ความว่า ให้หด. บทว่า ปฏิวฏฺเฏฺนฺตา ความว่า ม้วนเหมือนเสื่อรำแพน. บทว่า สนฺนิรุทฺธนฺตา ความว่า กีดขวาง บทว่า สนฺนิคฺคณฺหนฺตา ความว่า ทำซึ่งการข่ม. บทว่า สนฺนิวาเรนฺตา ความว่า ห้าม. บทว่า รกฺขนฺตา ความว่า ทำการรักษา. บทว่า โคเปนฺตา ความว่า คุ้มครองไว้ในหีบคือจิต. บัดนี้ เมื่อจะแสดงด้วยสามารถแห่งทวาร พระสารีบุตรเถระจึงกล่าว ว่า จกฺขุทฺวาเร เป็นต้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า จกฺขุทฺวาเร ได้แก่ ทวารคือจักขุ- วิญญาณ. แม้ในโสตทวารเป็นต้น ก็นัยนี้เหมือนกัน.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน