เล่มที่ 65
บทว่า สฬายตนปจฺจยา ผสฺโส ความว่า :- ผัสสะอย่างย่อมี ๖ เท่านั...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 504
เนื้อหา
บทว่า สฬายตนปจฺจยา ผสฺโส ความว่า :- ผัสสะอย่างย่อมี ๖ เท่านั้น มีจักขุสัมผัสเป็นต้น ผัสสะเหล่านั้นอย่างพิสดารมี ๓๒ เหมือนวิญญาณ. บทว่า ผสฺสปจฺจยา เวทนา ความว่า :- เวทนากล่าวโดยทวารมี ๖ เท่านั้น มีจักขุสัมผัสสชา เวทนาเป็นต้น เวทนาเหล่านั้นกล่าวโดยประเภทในที่นี้ มี ๓๒. บทว่า เวทนาปจฺจยา ตณฺหา ความว่า :- ตัณหาท่านแสดงในที่นั้นมี ๖ โดยประเภทมีรูป ตัณหาเป็นต้น ตัณหาแต่ละอย่างรู้กันว่ามี ๓ อย่าง โดย อาการที่เป็นไปในตัณหานั้น คือผู้มีทุกข์ย่อมปรารถนาสุข ผู้มีสุขย่อมปรารถนาสุขยิ่ง ๆ ขึ้น ส่วนอุเบกขาท่านกล่าวว่า เป็นสุขแท้เพราะสงบ ฉะนั้นเวทนาทั้ง ๓ จงเป็นปัจจัยแก่ ตัณหา พระผู้แสวงคุณอันยิ่งใหญ่จึงตรัสว่า เพราะเวทนา เป็นปัจจัยจึงมีตัณหา แล. บทว่า ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ ความว่า อุปาทาน ๔ คือ กามุปาทาน, ทิฏฐุปาทาน, สีลัพพตุปาทาน, อัตตวาทุปาทาน. ในบทว่า อุปาทานปจฺจยา ภโว นี้ ประสงค์เอากรรมภพ แต่อุปปัตติภพท่าน กล่าวด้วยสามารถแห่งการยกบทขึ้นแสดง. บทว่า ภวปจฺจยา ชาติ ความว่า เพราะกรรมภพเป็นปัจจัย จึงปรากฏปฏิสนธิขันธ์ทั้งหลาย. หากจะมีคำถามในข้อนั้นว่า ก็ข้อว่า ภพ เป็นปัจจัยแก่ชาติ นั้นจะรู้ได้อย่างไร ? รู้ได้โดยความปรากฏต่างกันมีเลว และประณีตเป็นต้นแม้ในความบริบูรณ์ด้วยปัจจัยภายนอก.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน