เล่มที่ 65
บททั้งหลายมีอาทิอย่างนี้ ปมชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส นีวรณา สนฺตา โ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 440
เนื้อหา
บททั้งหลายมีอาทิอย่างนี้ ปมชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส นีวรณา สนฺตา โหนฺติ ท่านกล่าวด้วยสามารถความสมบูรณ์ภายในอัปปนา. อีกอย่างหนึ่ง สันติโดยสมมติ ประสงค์เอาว่าสันติในอรรถนี้ ดังนั้น จึงห้ามสันติ ๒ อย่างนอกนี้ แสดงสันติโดยสมมติเท่านั้น. บทว่า กุปฺปสนฺติ ได้แก่ สันติอันกำเริบ ด้วยสามารถให้เกิด วิบากและเปลี่ยนแปลง. บทว่า ปกุปฺปสนฺติ ได้แก่ สันติอันกำเริบโดยพิเศษ. บทว่า เอริตสนฺติ ได้แก่ สันติอันหวั่นไหว. บทว่า สเมริตสนฺติ ได้แก่ สันติที่ให้กำเริบโดยพิเศษ. บทว่า จลิตสนฺติ เป็นไวพจน์ของบทว่า สเมริตสนฺติ นั่นเอง. บทว่า ฆฏิตสนฺติ ได้แก่ สันติที่บีบคั้น. บทว่า สนฺตึ นิสฺสิโต ได้แก่ อาศัยสันติกล่าวคือทิฏฐิ. บทว่า อสฺสิโต ได้แก่ ปรารถนา คืออาศัยโดยพิเศษ. บทว่า อลฺลีโน ได้แก่ เป็นอันเดียวกัน. พึงทราบวินิจฉัยใน การอาศัยอย่างนี้ก่อน. ความถือมั่นด้วยทิฏฐิ ย่อมไม่เป็นอาการที่เป็นไป ล่วงโดยง่ายเลย การถึงความตกลงในธรรมทั้งหลายแล้ว ถือมั่น ก็ไม่เป็นอาการที่เป็นไปล่วงโดยง่าย เพราะฉะนั้น ในความถือมั่นเหล่านั้น นรชนย่อมสละธรรมบ้าง ย่อม ยืดถือธรรมบ้าง. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ทิฏฺินิเวสา ความว่า ความถือมั่น ด้วยทิฏฐิ กล่าวคือความยึดมั่นว่าสิ่งนี้จริง.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน