เล่มที่ 65
บทว่า ปธานํ ได้แก่ ความเพียรอันสูงสุด
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 386
เนื้อหา
บทว่า ปธานํ ได้แก่ ความเพียรอันสูงสุด. บทว่า อธิฏฺานํ ได้แก่ ความตั้งมั่นในการทำความดี. บทว่า อนุโยโค ได้แก่ ความประกอบเนือง ๆ. บทว่า อปฺปมาโท ได้แก่ ความไม่มัวเมา คือความไม่อยู่ปราศ จากสติ. บทว่า อิมํ โลกํ นาสึสติ เป็นบทเดิม. บทว่า สกตฺตภาวํ ได้แก่ อัตภาพของตน. บทว่า ปรตฺตภาวํ ได้แก่ อัตภาพในปรโลก. รูปและเวทนา เป็นต้นของตน คือ ขันธ์ ๕ ของตน รูปและเวทนาเป็นต้นของผู้อื่น คือ ขันธ์ ๕ ในปรโลก. บทว่า อรูปธาตุํ ได้แก่ อรูปภพ. เพื่อแสดงทุกข์ด้วยสามารถแห่งรูปและรูปอีก พระเถระจึงกล่าว กามธาตุ รูปธาตุ ไว้ส่วนหนึ่ง กล่าวอรูปธาตุไว้ส่วนหนึ่ง. บทว่า คตึ วา ความว่า คติ ๕ ท่านกล่าวด้วยสามารถเป็นที่ตั้ง. บทว่า อุปปตฺตึ วา ความว่า กำเนิด ๔ ท่านกล่าวด้วยสามารถ ความบังเกิด. บทว่า ปฏิสนฺธึ วา ความว่า ปฏิสนธิ ท่านกล่าวด้วยสามารถ การสืบต่อแห่งภพ ๓. บทว่า ภวํ วา ท่านกล่าวด้วยสามารถกรรมและภพ. บทว่า สํสารํ วา ท่านกล่าวด้วยสามารถตัดขาดขันธ์เป็นต้น. บทว่า วฏฺฏํ วา ความว่า ไม่หวังวัฏฏะที่เป็นไปในภูมิ ๓ ดัง นี้แล. สัทธัมมปัชโชติกา อรรถกถามหานิทเทส อรรถกถาคุหัฏฐกสุตตนิทเทส จบสูตรที่ ๒ เดียรถีย์บางพวกมีใจชั่ว ย่อมติเตียนโดยแท้ แม้ชน เหล่าอื่นเข้าใจว่าจริง ก็ติเตียนตาม แต่มุนีย่อมไม่เข้าถึง วาทะติเตียนที่เกิดแล้ว เพราะเหตุนั้น กิเลสเครื่องตรึงจิต จึงมิได้มีแก่มุนีในที่ไหน ๆ.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน