เล่มที่ 65

บทว่า นิพฺพุโต ได้แก่ มีสภาวะดับแล้ว

หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 357


เนื้อหา

บทว่า นิพฺพุโต ได้แก่ มีสภาวะดับแล้ว. บทว่า สีติภูโต ได้แก่ มีความเย็นเป็นสภาวะ. บทว่า สุขปฏิสํเวที ได้แก่ มีสภาวะเสวยสุขทางกายและสุข ทางใจ. บทว่า พฺรหฺมภูเตน ได้แก่ มีสภาวะสูงสุด. บทว่า กตตฺตา จ ได้แก่ เพราะทำกรรมชั่วด้วย. บทว่า อกตตฺตา จ ได้แก่ เพราะไม่ทำกรรมดีด้วย. บทว่า กตํ เม กายทุจฺจริตํ อกตํ เม กายสุจริตํ เป็นต้น กล่าวด้วยสามารถการไม่งดเว้นและการงดเว้นและการงดเว้นทางทวาร และ ด้วยสามารถกรรมบถ. บทว่า สีเลสุมฺหิ น ปริปูริการี เป็นต้น กล่าวด้วยสามารถ ปาริสุทธิสีล ๔. บทว่า ชาคริยมนนุยุตฺโต กล่าวด้วยสามารถชาครณธรรม ๕. บทว่า สติสมฺปชญฺเน กล่าวด้วยสามารถสาตถกสัมปชัญญะ เป็นต้น. โพธิปักขิยธรรมทั้งหลายมีบทว่า จตฺตาโร สติปฏฺ€านา เป็นต้น กล่าวด้วยสามารถโลกิยะและโลกุตตระ. บททั้ง ๔ มีบทว่า ทุกฺขํ เม อปริญฺาตํ เป็นต้น กล่าวด้วย สามารถอริยสัจพึงทราบดังนี้. บทเหล่านั้นมีเนื้อความปรากฏแล้ว เพราะมี นัยดังที่กล่าวไว้ในที่นั้น ๆ. บททั้ง ๗ ว่า ธีโร ปณฺฑิโต เป็นต้น มีเนื้อความได้กล่าวไว้ แล้วเหมือนกัน. อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า ธีร ด้วยอรรถว่า ไม่หวั่นไหวใน ทุกข์, ชื่อว่า ปณฺฑิต ด้วยอรรถว่า ไม่ลอยไปในสุข. ชื่อว่า ปญฺวา ด้วยอรรถว่า ทำความสะสมประโยชน์ปัจจุบันและประโยชน์ข้างหน้า, ชื่อ ว่า พุทฺธิมา ด้วยอรรถว่า ไม่หวั่นไหวในประโยชน์ตนประโยชน์ท่าน, ซึ่งว่า าณี ด้วยอรรถว่า ลึกและตื้น และด้วยอรรถว่า ไม่ถอยหลัง, ชื่อว่า วิภาวี ด้วยอรรถว่า แจ่มแจ้งในอรรถที่ปกปิดลึกลับ, ชื่อว่า เมธาวี เพราะอรรถว่า เช่นกับตาชั่ง ด้วยอรรถว่า เซาะลงจนหมด กิเลส.


เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน