เล่มที่ 65
บทว่า ผนฺทมาเน เป็นทุติยาวิภัตติ พหุวจนะ
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 342
เนื้อหา
บทว่า ผนฺทมาเน เป็นทุติยาวิภัตติ พหุวจนะ. บทว่า อปฺโปทเก ได้แก่ มีน้ำน้อย. บทว่า ปริตฺโตทเก ได้แก่ มีน้ำนิดหน่อย. บทว่า อุทกปริยาทาเน ได้แก่ มีน้ำสิ้นไป. บทว่า พลากาหิ วา ได้แก่ ฝูงปักษีที่เหลือจากที่กล่าวแล้ว. บทว่า ปริปาติยมานา ได้แก่ เบียดเบียนอยู่ กระทบกระทั่งอยู่. บทว่า อุกฺขิปิยมานา ได้แก่ นำมาแต่ระหว่างเปือกตม หรือ กลืนกิน. บทว่า ขชฺชมานา ได้แก่ เคี้ยวกินอยู่. ปลาทั้งหลายย่อมดิ้นรน เพราะฝูงกา ย่อมกระเสือกกระสนเพราะฝูงเหยี่ยว ย่อมทุรนทุรายเพราะฝูง นกยาง ย่อมหวั่นไหวด้วยสามารถแห่งความตายในเวลาที่ถูกคาบด้วยจะงอย ปาก ย่อมเอนเอียงในเวลาถูกจิก ย่อมกระสับกระส่ายในเวลาใกล้ตาย. บทว่า ปสฺสิตฺวา ได้แก่ เห็นโทษมิใช่คุณ. บทว่า ตุลยิตฺวา ได้แก่ เปรียบเทียบคุณและโทษ. บทว่า ติรยิตฺวา ได้แก่ ยังคุณและโทษให้พิสดาร. บทว่า วิภาวยิตฺวา ได้แก่ ปล่อยคือเว้นวัตถุอันทราม. บทว่า วิภูตํ กตฺวา ได้แก่ ให้ถึงความสำเร็จ คือยกเว้น. อีกอย่างหนึ่ง เห็นด้วยการเปลื้องโทษที่เกลื่อนกล่นแล้วจำแนกเป็น เรื่อง ๆ. เทียบเคียงด้วยการเปลื้องโทษที่ไม่มีกำหนดแล้วทำการกำหนด, พิจารณาด้วยการเปลื้องวัตถุโทษแล้วแบ่งเป็นส่วน ๆ. ตรวจตราด้วยการ เปลื้องโทษความลุ่มหลงแล้วตีราคา ทำให้แจ่มแจ้งด้วยการเปลื้องโทษความ เป็นก้อนแล้วแบ่งส่วนตามปกติ.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน