เล่มที่ 65

บทว่า สติยา สมนฺนาคตตฺตา ได้แก่ เพราะความเป็นผู้มา คือ ไม่เส...

หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 113


เนื้อหา

บทว่า สตินิมิตฺตานํ ธมฺมานํ อปมุฏฺ€ตฺตา ได้แก่ เพราะ ความเป็นผู้ไม่เสียอารมณ์ทางกายเป็นต้น ที่เป็นเหตุแห่งสติ. บทว่า สติยา สมนฺนาคตตฺตา ได้แก่ เพราะความเป็นผู้มา คือ ไม่เสื่อมจากธรรมทั้งหลายด้วยสติ. บทว่า วสิตตฺตา ได้แก่ ถึงความชำนาญ. บทว่า ปาคุญฺตาย ได้แก่ เพราะความคล่องแคล่ว. บทว่า อปจฺโจโรหณตาย ได้แก่ เพราะความไม่หวนกลับ คือ เพราะความไม่ถอยหลังกลับ. บทว่า สตตฺตา ได้แก่ เพราะมีอยู่โดยสภาวะ. บทว่า สนฺตตฺตา ได้แก่ เพราะมีสภาวะดับ. บทว่า สมิตตฺตา ได้แก่ เพราะความเป็นผู้ระงับกิเลสทั้งหลายได้. บทว่า สนฺตธมฺมสมนฺนาคตตฺตา ได้แก่ เพราะเป็นผู้ไม่เสื่อม จากธรรมของสัตบุรุษ. พุทธานุสสติเป็นต้น มีนัยดังกล่าวแล้วในหนหลัง นั้นแล. ชื่อว่า สติ ด้วยสามารถระลึกได้, นี้เป็นบทแสดงสภาวะของสติ. ชื่อว่า อนุสสติ ด้วยสามารถระลึกถึง โดยระลึกบ่อย ๆ. ชื่อว่า ปฏิสฺสติ ด้วยสามารถระลึกเฉพาะ. โดยระลึกราวกะมุ่ง หน้าไป. หรือบทนี้เป็นเพียงท่านขยายด้วยอุปสรรค. อาการที่ระลึก ชื่อว่า สรณตา . ก็เพราะบทว่า สรณตา เป็นชื่อของแม้สรณะ ๓ ฉะนั้น ท่านจึง ใช้ศัพท์สติอีก เพื่อกันสรณะ ๓ นั้น . ก็เนื้อความในบทนี้มีดังนี้ว่า ความ ระลึกได้ กล่าวคือสติ.


เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน