เล่มที่ 65
ชื่อว่า แล่นไป เพราะอรรถว่า เข้าไปยึดความอิ่มจิตแล่นไปด้วย ส...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 72
เนื้อหา
ชื่อว่า แล่นไป เพราะอรรถว่า เข้าไปยึดความอิ่มจิตแล่นไปด้วย สามารถแห่งอารมณ์ที่น่าเที่ยวไป. บทว่า ยถา เป็นนิบาตลงในอรรถแห่งอุปมา. ชื่อว่า ด้วยยานช้างบ้าง เพราะอรรถว่าไปคือถึงด้วยช้าง. วาศัพท์ ลงในอรรถวิกัป. ชื่อว่า ด้วยยานม้าบ้าง เพราะอรรถว่าไปคือถึงด้วยม้า. ยานมียาน เทียมด้วยโคเป็นต้น ชื่อว่า ยานโค คือถึงด้วยยานโคนั้น แม้ในยานแกะ เป็นต้นก็นัยนี้แหละ. ความพอใจในกามที่เกิดด้วยสาหารถอารมณ์ที่ปรารถนา ชื่อว่า เกิด พร้อม, ที่เกิดด้วยความเป็นอารมณ์ที่รัก ชื่อว่า เกิดขึ้น เกิดเฉพาะ. ที่ เกิดด้วยความเป็นอารมณ์ที่ชอบใจ ชื่อ ปรากฏ. อีกอย่างหนึ่ง ความพอใจในกามที่เกิดด้วยกามราคะ ชื่อว่า เกิด พร้อม. ที่เกิดด้วยกามนันทิ ชื่อว่า เกิดขึ้น เกิดเฉพาะ, ที่เกิดด้วย กามตัณหา ด้วยกายมสิเนหา ด้วยกามฉันทะ และด้วยกามปริฬาหะ พึง ทราบว่า ปรากฏ. บทว่า เต วา กามา ปริหายนฺติ ความว่า กามเหล่านั้น คือวัตถุกามเป็นต้น เสื่อมไป คือจากไป. บทว่า โส วา กาเมหิ ปริหายติ ความว่า สัตว์นั้น คือ บุคคลมีกษัตริย์ เป็นต้น ย่อมเสื่อม คือจากไป จากกามทั้งหลาย มี วัตถุกามเป็นต้น ดุจในคาถามีอาทิอย่างนี้ว่า :- โภคทั้งหลายย่อมละสัตว์ไปในก่อนแล สัตว์ ย่อมสละทรัพย์ทั้งหลายก่อนกว่าดังนี้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน