เล่มที่ 64
ญ์อันข้า พระองค์ถามแล้ว ได้ชี้แจงปัญหาแจ่มแจ้ง พระราชา ประเส...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 240
เนื้อหา
วันนี้ ความชนะได้มีแก่ข้าพระองค์เป็น ครั้งที่ ๒ เพราะว่า วิธุรบัณฑิตผู้เป็นปราชญ์อันข้า พระองค์ถามแล้ว ได้ชี้แจงปัญหาแจ่มแจ้ง พระราชา ประเสริฐ ไม่ทรงตั้งอยู่ในธรรมหนอ ไม่ทรงยอม ให้วิธุรบัณฑิตแก่ข้าพระองค์. พระเจ้าธนัญชัยตรัสว่า ดูก่อนกัจจานะ ถ้าวีธุรบัณฑิตชี้แจง ปัญหาแก่เราทั้งหลายอย่างนี้ว่า เราเป็นทาส เราหา ได้เป็นญาติไม่ ท่านจงรับเอาวิธุรบัณฑิตผู้เป็นทรัพย์ อันประเสริฐกว่าทรัพย์ทั้งหลาย พาไปตามที่ท่าน ปรารถนาเถิด. [๙๔๘ ] ท่านวิธุรบัณฑิต คฤหัสถ์ผู้อยู่ครองเรือน จะพึงมีความประพฤติอันปลอดภัยได้อย่างไร จะพึงมี ความสงเคราะห์ได้อย่างไร จะพึงมีความไม่เบียดเบียน ได้อย่างไร และอย่างไรมาณพจึงจะชื่อว่ามีปรกติกล่าว คำสัตย์ จากโลกนี้ไปยังโลกหน้าแล้วจะไม่เศร้าโศก ได้อย่างไร. วิธุรบัณฑิตผู้มีคติ มีความเพียร มีปัญญา เห็นอรรถธรรมอันสุขุม กำหนดรู้ธรรมทั้งปวง ได้ กราบทูลพระราชาในโรงธรรมสภานั้นว่า ผู้ครองเรือน ไม่ควรคบหญิงสาธารณะเป็นภรรยา ไม่ควรบริโภค อาหารมีรสอร่อยแต่ผู้เดียว ไม่ควรซ่องเสพถ้อยคำอัน ให้ติดอยู่ในโลก ไม่ให้สวรรค์นิพพาน เพราะถ้อยคำ เช่นนั้นไม่ทำให้ปัญญาเจริญ ผู้ครองเรือนพึงเป็นผู้มี ศีล สมบูรณ์ด้วยวัตร ไม่ประมาท มีปัญญาเครื่อง สอดส่องเหตุผล มีความประพฤติถ่อมตน ไม่เป็นคน ตระหนี่เหนียวแน่น เป็นผู้สงบเสงี่ยม กล่าวถ้อยคำ จับใจ อ่อนโยน ผู้ครองเรือน พึงเป็นผู้สงเคราะห์ มิตร จำแนกแจกทาน รู้จักจัดทำ พึงบำรุงสมณะ พราหมณ์ด้วยข้าวน้ำทุกเมื่อ ผู้ครองเรือนพึงเป็นผู้ใคร่ ธรรม จำทรงอรรถธรรมที่ได้สดับมาแล้ว หมั่นไต่ถาม พึงเข้าไปหาท่านผู้มีศีลเป็นพหูสูตโดยเคารพ คฤหัสถ์ ผู้ครองเรือน จะพึงมีความประพฤติอันปลอดภัยได้ อย่างนี้ จะพึงมีความสงเคราะห์ได้อย่างนี้ จะพึงมี ความไม่เบียดเบียนกันได้อย่างนี้ และมาณพพึงปฏิบัติ อย่างนี้จึงจะชื่อว่ามีปรกติกล่าวคำสัตย์ จากโลกนี้แล้ว ไปยังโลกหน้า จะไม่เศร้าโศกได้ด้วยอาการอย่างนี้ พระเจ้าข้า.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน