เล่มที่ 45
จบอรรถกถาโลกสูตรที่ ๑๓ ในจตุกนิบาตนี
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 639
เนื้อหา
บัดนี้ เพื่อจะทรงแสดงถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้มีเทวดาและ มนุษย์ทั้งหลายเหล่านั้น พากันเอ่ยถึงพลาง นมัสการไปพลาง จึงได้ตรัสคำมี อาทิไว้ว่า ทนฺโต. คำนั้นมีเนื้อความง่ายอยู่แล้วแล. จบอรรถกถาโลกสูตรที่ ๑๓ ในจตุกนิบาตนี้ พึงเข้าใจว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสวัฏฏะไว้ใน สูตรที่ ๖ และที่ ๗ ได้ตรัสวิวัฏฏะไว้ในสูตรที่ ๒ ที่ ๓ ที่ ๑ ที่ ๑๒ และ ที่ ๑๓. ได้ตรัสทั้งวัฏฏะทั้งวิวัฏฏะไว้ในสูตรที่เหลือ ด้วยประการดังนี้. จบอรรถกถาจตุกนิบาต อิติวุตตกะ อรรถกถาขุททกนิกาย ชื่อ ปรมัตถทีปนี ด้วยประการดังนี้แล. รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. พราหมณสูตร ๒. จัตตาริสูตร ๓. ชานสูตร ๔. สมณสูตร ๕. ศีลสูตร ๖. ตัณหาสูตร ๗. พรหมสูตร ๘. พหุการสูตร ๙. กุหนา- สูตร ๑๐. ปุริสสูตร ๑๑. จรสูตร ๑๒. สัมปันนสูตร ๑๓. โลกสูตร และ อรรถกถา. จบอิติวุตตกะ อวสานกา ก็ด้วยกถามรรคเพียงเท่านี้ พระอริยเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ทั้งหลาย ผู้เชี่ยวชาญในอภิญญา ๖ ประการ ผู้แตกฉานในปฏิสัมภิทา ผู้รับธุระพระ- ศาสนา ร้อยกรองพระธรรมวินัยไว้ใน ปางก่อน ได้รวบรวมพระสูตร ๑๑๒ สูตร ไว้ ที่พระมเหสี สัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรง เป็นธรรมิสราธิบดีในแผ่นดิน ทรงเห็นแจ้ง ทั้งธรรมทั้งโลก ผู้ทรงทราบวิธีแสดงธรรม แก่เหล่าสัตว์ ผู้ควรจะรู้พระธรรมทั้งหลาย ผู้ทรงแสวงหาประโยชน์นี้เกื้อกูลแก่สัตวโลก ทั้งมวล ทรงอาศัยเหตุนั้น ๆ แล้วทรง แสดงไว้ โดยแยกออกไปเป็นเอกกนิบาต เป็นต้น ตามประเภทธรรมที่กล่าวไว้ว่า อิติวุตตกะนั้นใด เพื่อจะประกาศเนื้อความ แห่งอิติวุตตกะนั้น การสังวรรณนา เนื้อความอันใด ที่ข้าพเจ้า (พระธรรม ปาลาจารย์) ได้ปรารภดีแล้ว โดยได้อาศัย นัยแห่งอรรถกถาเก่า. การสังวรรณนา อันนั้น โดยชื่อแล้ว ชื่อว่า ปรมัตถทีปนี เป็นเครื่องประกาศปรมัตถธรรม ในพระ- สูตรทั้งหลาย ในอิติวุตตกะนั้นตามสมควร ไม่มีการวินิจฉัยค้างไว้ ถึงความสำเร็จ เสร็จสินลงไปแล้ว โดยภาณวารแห่ง พระบาลี ประมาณ ๓๘ ภาณวาร.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน