เล่มที่ 45
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น พระผู้มี...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: พระสูตร ลำดับที่: 196
เนื้อหา
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น พระผู้มี- พระภาคเจ้าตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า วิตก ๒ ประการของพระตถาคตผู้ เป็นพระพุทธเจ้า ผู้ครอบงำมารอันผู้อื่น ไม่พึงครอบงำได้ ย่อมเป็นไปเนื่อง ๆ พระตถาคตผู้เป็นพระพุทธเจ้านั้นได้แสดง เขมวิตกข้อที่ ๑ ลำดับนั้น ได้ประกาศวิเวก วิตกข้อที่ ๒ เรากล่าวมุนีผู้บรรเทาความ มืด ผู้ถึงฝั่ง ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่หลวง ผู้ถึงคุณอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลาย พึงถึง ผู้มีความชำนาญ ผู้ไม่มีอาสวะ ผู้ข้ามวัฏทุกข์อันเป็นยาพิษ ผู้น้อมไปแล้ว ในธรรมเป็นที่สิ้นตัณหา ผู้ทรงไว้ซึ่งร่าง กายอันมีในที่สุดนั้นแลว่า ผู้ละมาร ผู้ถึง ฝั่งแห่งชรา พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้มีปัญญาดี มีพระจักษุรอบคอบผู้ปราศจากความโศก ขึ้นสู่ปราสาทอันสำเร็จด้วย (ปัญญา) ธรรม ย่อมพิจารณาเห็นหมู่ชนผู้ยังข้าม ความโศกไม่ได้ ผู้ถูกชาติและชราครอบ งำ เปรียบเหมือนบุรุษผู้มีจักษุยืนอยู่บน ยอดภูเขาหิน พึงเห็นหมู่ชนได้โดยรอบ ฉะนั้น. เนื้อความแม้นี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้า ได้สดับมาแล้ว ฉะนี้แล. ในวิตักกสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๒ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- ตถาคตศัพท์ในบทว่า ตถาคตํ ภิกฺขเว นี้ ย่อมปรากฏในโวหาร ว่าสัตว์ และสัมมาสัมพุทธะเป็นต้น. ปรากฏในโวหารว่าสัตว์ ในบทมีอาทิว่า ตถาเหส โหติ ตถาคโต ปรมฺมรณา เป็นความจริงอย่างนั้น สัตว์นี้มี ความตายเป็นเบื้องหน้า. ปรากฏในโวหารว่า สัมมาสัมพุทธะ ในบทมีอาทิว่า ตถาคตํ เทวนนุสฺสปูชิตํ พุทฺธํ นมสฺสาม สุวตฺถิ โหตุ ข้าพเจ้าทั้งหลายขอนอบน้อมพระ- ตถาคต คือพระพุทธเจ้า ผู้อันเทวดาและ มนุษย์บูชาแล้ว ขอความสวัสดี จงมีแก่ ข้าพเจ้าทั้งหลายเถิด.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน