เล่มที่ 39

แต่ในสูตรนี้ เกวล ศัพท์นั้น ท่านประสงค์เอาความว่า ไม่มีส่วน ...

หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: พระสูตร ลำดับที่: 83


เนื้อหา

แต่ในสูตรนี้ เกวล ศัพท์นั้น ท่านประสงค์เอาความว่า ไม่มีส่วน เหลือ. ส่วน กัปปศัพท์ มีความหมายมากเป็นต้นว่า ความเชื่อมั่น โวหาร กาล บัญญัติ ตัดแต่ง วิกัปป์ เลิศ และ โดยรอบ. จริงอย่างนั้น กัปป ศัพท์นั้น มีความว่า เชื่อมั่น ได้ในประโยคเป็นต้น อย่างนี้ว่า โอกปฺปนียเมตํ โภโต โคตมสฺส ยถา ตํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส นั้นเป็นความเชื่อมั่นต่อท่านพระโคดม เหมือนอย่าง เชื่อมั่น ต่อพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า. มีความว่า โวหาร ได้ในประโยคเป็นต้นอย่างนี้ว่า อนุชานามิ ภิกฺขเว ปญฺจหิ สมณกปฺเปหิ ผลํ ปริภุญฺชิตุํ ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเรา อนุญาต ฉันผลไม้ด้วยสมณ โวหาร ๔ ประการ. มีความว่า กาล ได้ในประโยคเป็นต้นอย่างนี้ว่า เยน สุทํ นิจฺจ กปฺปํ วิหรามิ ได้ยินว่า เราจะอยู่ตลอด กาล เป็นนิตย์ ด้วยธรรมใด. มีความว่า บัญญัติ ได้ในประโยคเป็นต้นอย่างนี้ว่า อ ิจฺจายสฺมา กปฺโป ท่าน กัปปะ อย่างนี้. มีความว่า ตัดแต่ง ได้ในประโยคเป็นต้นอย่างนี้ว่า อลงฺกโต กปฺปิต- เกสมสฺสุ แต่งตัว แต่งผมและหนวด. มีความว่า ควร ได้ในประโยคเป็นต้นอย่างนี้ว่า กปฺปติ ทฺวงฺคุลกปฺโป ภิกษุไว้ผมสององคุลีย่อมควร. มีความว่า เลศ ได้ในประโยคเป็นต้นอย่างนี้ว่า อตฺถิ กปฺโป นิปชฺชิตุํ ทำเลศเพื่อจะนอนมีอยู่.


เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน