เล่มที่ 34
พระ: ดูก่อนภิกษุ เพราะยังต้องศึกษาอยู่ จึงเรียกว่า เสขะ ศึกษ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 380
เนื้อหา
พระ: ดูก่อนภิกษุ เพราะยังต้องศึกษาอยู่ จึงเรียกว่า เสขะ ศึกษาอะไร ศึกษาอธิศีลบ้าง ศึกษาอธิจิตบ้าง ศึกษาอธิปัญญาบ้าง เพราะยังต้องศึกษา อยู่ นี่แลภิกษุ จึงเรียกว่า เสขะ . (นิคมคาถา) เมื่อพระเสขะศึกษาอยู่ เป็นผู้ดำเนิน ในทางตรง ขยญาณเกิดขึ้นก่อน พระ- อรหัตผลจึงเกิดในลำดับนั้น ต่อนั้น เมื่อ พ้นด้วยพระอรหัตผลแล้ว เธอก็มีญาณ (หยั่งรู้) ว่า ความพ้นของเราไม่กำเริบ เพราะสิ้นเครื่องผูกไว้ในภพ. พึงทราบวินิจฉัยในปฐมเสขสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า อุชุมคฺคานุสาริโน ความว่า อริยมรรคเรียกว่า ทางตรง เสขบุคคลผู้ระลึกถึง คือดำเนินไปสู่ทางตรงนั้น. บทว่า ขยสฺมึ ปมํ าณํ ความว่า มรรคญาณนั้นแลเกิดขึ้นก่อน. จริงอยู่ มรรคชื่อว่า ขยะ (ความสิ้นไป) แห่งกิเลสทั้งหลาย เพราะปลอดภัยจากกิเลส ญาณที่สัมปยุต ด้วยมรรคนั้น ชื่อว่า ขยญาณ . บทว่า ตโต อญฺา อนนฺตรา ความว่า ปัญญาเครื่องรู้ทั่วย่อมเกิดขึ้นต่อจากมรรคญาณที่ ๔ นั้น อธิบายว่า อรหัตผล ย่อมเกิดขึ้น. บทว่า อญฺาวิมุตฺตสฺส ได้แก่ หลุดพ้นแล้วด้วยวิมุตติ คือ อรหัตผล. บทว่า าณํ เว โหติ ได้แก่ มีปัจจเวกขณญาณแล. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเสขบุคคล ๗ จำพวก ไว้ทั้งในพระสูตรทั้งใน คาถาทั้งหลาย แต่ทรงแสดงพระขีณาสพไว้ในตอนสุดท้ายแล.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน