เล่มที่ 34
บทว่า โย ธมฺมํ เทเสติ ความว่า บุคคลใดประกาศสัจธรรม ทั้ง ๔
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 168
เนื้อหา
บทว่า ตโย ภิกฺขเว อตฺถวเส สปฺปสฺสมาเนน ความว่า เห็นประโยชน์ ๓ อย่าง คือเหตุ ๓ อย่าง. บทว่า อลเมว แปลว่า ควรแล้ว ทีเดียว. บทว่า โย ธมฺมํ เทเสติ ความว่า บุคคลใดประกาศสัจธรรม ทั้ง ๔. บทว่า อตฺถปฏิสํเวที ความว่า แตกฉานอรรถกถาด้วยญาณ. บทว่า ธมฺมปฏิสํเวที ความว่า แตกฉานธรรมที่เป็นบาลี. ว่าด้วยเหตุให้เกิดการเจรจาธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย (ธรรม) กถา ย่อมเป็นไปได้ด้วย สถาน ๓ สถาน ๓ คืออะไร คือ ผู้ใดแสดงธรรม ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ได้รสอรรถ ได้รสธรรม ผู้ใดฟังธรรม ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ได้รสอรรถ ได้รสธรรม ผู้ แสดงธรรมและผู้ฟังธรรม ย่อมเป็นผู้ได้รสอรรถได้รสธรรมด้วยกันทั้งสองฝ่าย ภิกษุทั้งหลาย (ธรรม) กถา ย่อมเป็นไปได้ด้วยสถาน ๓ นี้แล. พึงทราบวินิจฉัย ในปเรสสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้:- บทว่า าเนหิ แปลว่า โดยเหตุทั้งหลาย. บทว่า ปวตฺตนี ความว่า ไม่ถูกคัดค้าน คือนำไปได้. ว่าด้วยสิ่งที่บัณฑิตบัญญัติไว้ ๓ ประการ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๓ ประการนี้ บัณฑิตได้บัญญัติไว้ สัตบุรุษได้บัญญัติไว้ ธรรม ๓ ประการ คืออะไร คือ ทาน ๑ บรรพชา ๑ มาตาปิตุอุปัฏฐาน ๑ นี่แล ภิกษุทั้งหลาย บัณฑิตบัญญัติ สัปปุริสบัญญัติ ๓ ประการ ทาน อหิงสา สัญญมะ ทมะ การ บำรุงมารดาและบิดา เป็นข้อที่สัตบุรุษ ทั้งหลายตั้งขึ้นไว้ ข้อเหล่านั้นเป็นฐานะแห่ง สัตบุรุษผู้สงบระงับเป็นพรหมจารี ซึ่งเป็น ฐานะที่บัณฑิตพึงเสพ บัณฑิต (ผู้เสพ ฐานะเหล่านั้น) เป็นอริยะ ถึงพร้อมด้วย ความเห็น ย่อมไปสู่โลกอันเกษม.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน