เล่มที่ 34
ส่วนอีกคนหนึ่งนี้ เรียกว่า บุคคล ตาเดียว ไม่เกี่ยวในเรื่องธร...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 76
เนื้อหา
ส่วนอีกคนหนึ่งนี้ เรียกว่า บุคคล ตาเดียว ไม่เกี่ยวในเรื่องธรรม และ อธรรม แสวงหาแต่โภคทรัพย์ เป็นคน ครองกามที่ฉลาดรวบรวมทรัพย์ ด้วยการ ขโมย การโกงและการปลิ้นปล้อน บุคคล ตาเดียวนั้นจากโลกนี้ ไปนรก ย่อมเดือด- ร้อน. ส่วนผู้ที่เรียกว่า คนสองตา เป็น บุคคลประเสริฐ ให้ทรัพย์ที่ได้ด้วยความ ขยัน จากกองโภคะที่ตนหาได้โดยชอบ (เป็นทาน) มีความคิดสูง มีใจไม่เคลือบ- แคลง ย่อมเข้าถึงฐานะอันเจริญ ซึ่งเป็น ฐานะที่ถึงแล้วไม่เศร้าใจ. ควรหลีกคนบอดและคนตาเดียวเสีย ให้ไกล ควรคบแต่คนสองตาซึ่งเป็นบุคคล ประเสริฐ. พึงทราบวินิจฉัยในอันธสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า จกฺขุ น โหติ ได้แก่ไม่มีปัญญาจักษุ. บทว่า ผาตึ กเรยฺย ความว่า พึงทำโภคะ (ที่ได้มาแล้ว) ให้คงอยู่ คือ ให้เจริญ บทว่า สาวชฺชานวชฺเช ได้แก่ ธรรมที่มีโทษ และไม่มีโทษ บทว่า หีนปฺปณีเต ได้แก่ ธรรมขั้นต่ำ และขั้นสูง. บทว่า กณฺหสุกฺกสปฺปฏิภาเค ความว่า ธรรมดำและธรรมขาวนั่นเอง พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า มีความ เป็นปฏิภาคกัน โดยเป็นปฏิปักษ์ต่อกัน เพราะขัดขวางกันและกัน. ก็ในบทนี้ มีความย่อดังต่อไปนี้ บุคคลพึงรู้จักกุศลธรรมว่า เป็นกุศลธรรม. พึงรู้จัก อกุศลธรรมว่า เป็นอกุศลธรรม. แม้ในบทมีอาทิว่า ธรรมที่มีโทษเป็นต้น ก็มีนัย นี้แล. ส่วนในธรรมที่มีความเป็นปฏิภาคกัน ทั้งธรรมดำและธรรมขาว ธรรมดำ บุคคลพึงรู้ว่า มีความเป็นปฏิภาคกับธรรมขาว ธรรมขาว บุคคล พึงรู้ว่า เป็นปฏิภาคกับธรรมดำ ด้วยปัญญาจักษุใด จักษุแม้เห็นปานนั้นของ บุคคลนั้นไม่มี นักศึกษาพึงทราบความหมาย แม้ในวาระที่เหลือโดยนัย ดังกล่าวมานี้แล.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน