เล่มที่ 24
พึงทราบวินิจฉัยในจิตตสูตรที่ ๒ ต่อไป :- บทว่า
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 185
เนื้อหา
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า โลกอันจิตย่อมนำไป อันจิตย่อม เสือกไสไป โลกทั้งหมดเป็นไปตามอำนาจ ของธรรมอันหนึ่งคือ จิต. พึงทราบวินิจฉัยในจิตตสูตรที่ ๒ ต่อไป :- บทว่า สพฺเพว จ สมนฺวตุํ ความว่า ธรรมเหล่าใดย่อมไปสู่อำนาจ ของจิต จิตนี้ย่อมครอบงำธรรมเหล่านั้นนั่นแหละทั้งสิ้น. เทวดาทูลถามว่า โลกอันอะไรหนอย่อมนำไป อัน อะไรหนอย่อมเสือกไสไป โลกทั้งหมด เป็นไปตามอำนาจของธรรมอันหนึ่งคือ อะไร. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า โลกอันตัณหาย่อมนำไป อันตัณหา ย่อมเสือกไสไป โลกทั้งหมดเป็นไปตาม อำนาจของธรรมอันหนึ่ง คือตัณหา. เทวดาทูลถามว่า โลกมีอะไรหนอเป็นเครื่องประกอบ ไว้ อะไรหนอเป็นเครื่องเที่ยวไปของโลก นั้น เพราะละขาดซึ่งธรรมอะไรจึงเรียกว่า นิพพาน. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า โลกมีความเพลิดเพลินเป็นเครื่อง ประกอบไว้ วิตกเป็นเครื่องเที่ยวไปของ โลกนั้น เพราะละตัณหาเสียได้ขาด จึง เรียกว่านิพพาน. พึงทราบวินิจฉัยในสัญโญชนสูตรที่ ๔ ต่อไป :- บทว่า กึสุ สํโยชโน ความว่า อะไรเป็นสังโยชน์ อะไรเป็น เครื่องผูกไว้. บทว่า วิจรณํ ได้แก่ เท้าทั้งหลายเป็นเครื่องเที่ยวไป. บทว่า วิจรณํ นี้เป็นคำเอกพจน์ใช้ในอรรถแห่งพหูพจน์. บทว่า วิตกฺกสฺส วิจรณา ได้แก่ วิตก เป็นเท้าของโลก.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน