พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
เวทนาคืออรูปกัมมัฏฐานมีในพระสูตรหลายแห่ง พระผู้มีพระ
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: พระสูตร ลำดับที่: 668
เนื้อหา
เวทนาคืออรูปกัมมัฏฐานมีในพระสูตรหลายแห่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงไว้อย่างนี้ เฉพาะใน สติปัฏฐานสูตร นี้แห่งเดียว ก็หามิได้ (แต่) ได้ทรงแสดงโดยตรัสรูปกัมมัฏฐานก่อน แล้วยังอรูปกัมมัฏฐานให้บังเกิด ด้วยอำนาจเวทนาในภายหลัง ในพระสูตร หลายพระสูตรหลายแห่งอย่างนี้ คือ ใน จุลลตัณหาสังขยสูตร ใน มหาตัณหาสังขยสูตร ใน จุลลเวทัลลสูตร ใน มหาเวทัลลสูตร ใน รัฏฐปาลสูตร ใน มาคัณฑิยสูตร ใน ธาตุวิภังคสูตร ใน อาเนญช- สัปปายสูตร ใน มหานิพพานสูตร ใน สักกปัญูหสูตร ใน มหาสติ- ปัฏฐานสูตร ใน ทีฆนิกาย ใน จุลลนิทานสูตร ใน รุกโขปมสูตร ใน ปริวิมังสนสูตร และใน เวทนาสังยุต ทั้งหมดใน สังยุตตนิกาย และแม้ ใน สติปัฏฐานสูตร นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงทรงแสดงโดยตรัสบอก รูปกัมมัฏฐานก่อนแล้ว จึงทรงยังรูปกัมมัฏฐานให้บังเกิด ด้วยอำนาจ แห่งเวทนาในภายหลัง เหมือนในพระสูตรเหล่านั้น. บรรดาบทเหล่านั้น มีปริยายแห่งการรู้ชัด (เวทนา) แม้อีกอย่าง หนึ่ง ดังต่อไปนี้ :- ข้อว่า สุขํ เวทนํ เวทิยามีติ ปชานาติ ความว่า เพราะไม่มี ทุกขเวทนาในขณะแห่งสุขเวทนา พระโยคาวจรเมื่อเสวยสุขเวทนา ก็รู้ชัด ว่า เรากำลังเสวยสุขเวทนา. เวทนาชื่อว่า ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา เพราะทุกขเวทนาที่เคยเสวยมาก่อน ใน บัดนี้ ไม่มีแล้ว และเพราะสุขเวทนานี้ก่อนแต่นี้ ก็ไม่มี เพราะฉะนั้น พระโยคาวจรจึงเป็นอันรู้ชัด ในสุขเวทนาและทุกขเวทนานั้น ดังพรรณนา มาฉะนี้ ด้วยคำว่า สุขํ เวทนํ เวทิยามีติ ปชานาติ นั้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน