พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
ด้วยเหตุนั้น พระโบราณาจารย์ จึงได้กล่าวไว้ว่า :- พระโยคาวจร ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 613
เนื้อหา
ด้วยเหตุนั้น พระโบราณาจารย์ จึงได้กล่าวไว้ว่า :- พระโยคาวจร (ผู้บำเพ็ญเพียร) ต้องเอาสติผูกจิต ของตนไว้ที่อารมณ์ (กรรมฐาน) ให้มั่น เหมือน กับคนในโลกนี้ เมื่อจะฝึกวัว ๑ ต้องผูกวัวที่จะต้องฝึก ไว้ที่หลักฉะนั้น. ๑. ปาฐะว่า ทมฺมํ แต่ฉบับพม่าเป็น ทมํ แปลตามฉบับพม่า. เสนาสนะนั้นเป็นเสนาสนะเหมาะสมที่จะบำเพ็ญ (กรรมฐาน) สำหรับเธอ ด้วยประการดังที่พรรณนามานี้. ด้วยเหตุนั้น พระองค์จึงได้ ตรัสไว้ว่า อรญฺคโต วา ฯเปฯ สุญฺาคารคโต วา นี้บ่งชัดถึง การกำหนดเสนาสนะที่เหมาะสมกับการบำเพ็ญสติปัฏฐาน. ก็อีกอย่างหนึ่ง เพราะเหตุที่พระโยคาวจรยังสละเสนาสนะท้ายบ้าน ที่อึกทึกด้วยเสียงสตรี เสียงบุรุษ เสียงช้าง และเสียงม้า เป็นต้น ไม่ได้ จะยัง อานาปานสติกรรมฐาน อันเป็นยอดแห่ง กายานุปัสสนา เป็นเหตุใกล้เคียงแห่งการบรรลุคุณพิเศษและ ทิฏฐธรรมสุขวิหารธรรมของ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระสาวกทุก ๆ พระองค์ นี้ ให้สมบูรณ์ ไม่ใช่ของที่จะทำได้ง่าย เพราะฌานมีเสียงเป็นเสี้ยนหนาม (อุปสรรค). แต่ในป่าที่ไม่มีหมู่บ้าน การกำหนดเอาพระกรรมฐานนี้ แล้วยังฌานที่ ๔ มี อานาปานสติ เป็นอารมณ์ ทำฌานนั่นเองให้เป็น เบื้องบาท (ของวิปัสสนา) พิจารณาสังขารแล้วได้บรรลุพระอรหัต อันเป็นผลชั้นยอด เป็นสิ่งที่พระโยคาวจรทำได้ง่าย ฉะนั้น พระผู้มี- พระภาคเจ้า เมื่อจะทรงแสดงเสนาสนะอันสมควรแก่พระโยคาวจรนั้น จึงตรัสว่า อรญฺคโต วา ดังนี้เป็นต้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน