พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัส สติปัฏฐาน ไว้ ๔ อย่าง เท่านั้น ไม...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 594
เนื้อหา
เพราะฉะนั้น ควรเข้าใจว่า (มรรค) เป็นเอกพจน์ เพราะเป็นอย่างเดียวกัน โดยอรรถว่า จะต้องดำเนินไป (และ) ควรเข้าใจ (สติปัฏฐาน) ว่าเป็นพหูพจน์ เพราะสติมีมาก โดยประเภทแห่งอารมณ์. เหตุที่ตรัสสติปัฏฐานไว้ ๔ อย่าง แต่เหตุไฉน พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัส สติปัฏฐาน ไว้ ๔ อย่าง เท่านั้น ไม่ยิ่งไปหย่อน (ไปกว่านั้น) ? เพราะทรงเกื้อกูลแก่เวไนยสัตว์. อธิบายว่า บรรดาเวไนยสัตว์ทั้งหลาย พวก ตัณหาจริต พวก ทิฏฐิจริต พวก สมถยานิกะ และ วิปัสสนายานิกะ (แยก ) เป็นพวก ละ ๒ ตามอ่อนและแก่กล้า ผู้มีตัณหาจริตอย่างอ่อน มี กายานุปัสสนา- สติปัฏฐาน มีอารมณ์หยาบเป็นทางแห่งความบริสุทธิ์. แต่ผู้มีตัณหาจริต แก่กล้า มี เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน ที่ละเอียด เป็นทางแห่งความบริสุทธิ์. แม้ผู้มี ทิฏฐิจริต อย่างอ่อน มี จิตตานุปัสสนาสติปักฐาน ที่มีอารมณ์แยกออก ไม่มากนักเป็นทางแห่งความบริสุทธิ์. แต่ผู้มี ทิฏฐิจริต แก่กล้า มี ธัมมา- นุปัสสนาสติปัฏฐาน ที่มีอารมณ์แยกประเภทออกไปมาก เป็นทางแห่ง วิสุทธิ. และ สติปัฏฐาน ข้อแรกที่มีนิมิตจะที่พึงประสบได้ไม่ยาก เป็น ทางแห่งความบริสุทธิ์ของ สมถยานิกบุคคล ประเภทยังอ่อน. ข้อที่ ๒ เป็น ทางแห่ง วิสุทธิสมลยานิกบุคคล ประเภทแก่กล้า. เพราะท่านดำรงอยู่ได้ ไม่มั่นคงในอารมณ์ที่หยาบ. ข้อที่ ๓ ที่มีอารมณ์แยกประเภทออกไปไม่ มากนัก เป็นทางแห่งความบริสุทธิ์แม้ของ วิปัสสนายานิกบุคคล ประเภท ยังอ่อน. ข้อที่ ๔ ที่มีอารมณ์แยกประเภทออกไปมาก เป็นทางแห่งความ บริสุทธิ์ของ วิปัสสนายานิกบุคคล ประเภทแก่กล้า.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน