พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย เศร้าหมอง เพราะจิตเศร้าหมอ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 582
เนื้อหา
ดังที่พระองค์ได้ตรัสไว้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย เศร้าหมอง เพราะจิตเศร้าหมอง ผ่องแผ้ว เพราะจิตผ่องแผ้ว. และ ความผ่องแผ้วของจิตนั้นนี้ได้ เพราะทางคือสติปัฏฐานนี้. เพราะเหตุนั้น พระองค์จึงตรัสไว้ว่า เพื่อความบริสุทธิ์แห่งสัตว์ทั้งหลาย. บทว่า โสกปริเทวนํ สมติกฺกมาย (เพื่อระงับโสกปริเทวะ ทั้งหลาย) ความว่า เพื่อระงับ อธิบายว่า เพื่อละความโศกเศร้า และ การคร่ำครวญทั้งหลาย. เพราะว่า มรรคนี้ บุคคลอบรมแล้ว เป็นไปเพื่อระงับความ โศกเศร้า (ของคนทั้งหลายได้) เหมือน สันตติมหาอำมาตย์ เป็นต้น และระงับการคร่ำครวญ (ของคนทั้งหลาย) ได้ เหมือน ปฏาจาราเถรี เป็นต้น. เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสไว้ว่า โสกปริเทวานํ สมติกฺกมาย เพื่อก้าวล่วงโสกะและปริเทวะทั้งหลาย. ความจริง สันตติมหาอำมาตย์ ถึงจะได้สดับพระคาถาบทนี้ว่า สิ่งใดจะมีข้างหน้า เธอจงละมันเสีย เธออย่าได้มี ความกังวลอะไรในภายหลัง ถ้าเธอจักไม่ยึดอะไร ในท่ามกลาง เธอจักเป็นผู้สงบ เที่ยวไป ดังนี้. แล้วได้บรรลุอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทาทั้งหลาย. พระปฏาจาราเถรี ได้สดับพระคาถาบทนี้ว่า บุตรไม่มีเพื่อการต้านทาน แม้บิดาและพวกพ้องก็ ไม่มีเพื่อการต้านทาน เมื่อหมู่สัตว์ถูกมัจจุครอบงำ ย่อมไม่มีการต้านทานในหมู่ญาติทั้งหลาย.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน