พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
สุตะ ศัพท์ ในคำว่า สุตํ นี้ มีอุปสรรค และไม่มีอุปสรรค มีเนื้...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 22
เนื้อหา
สุตะ ศัพท์ ในคำว่า สุตํ นี้ มีอุปสรรค และไม่มีอุปสรรค มีเนื้อความหลายอย่างเป็นต้นว่า คมน (การไป) วิสฺสุต (ปรากฏ) กิลินฺน (เปียก) อุปจิต (สั่งสม) อนุโยค (ประกอบเนือง ๆ) โสตวิญฺเยฺย (รู้ทางหู) โสตทวารานุสารวิญญาณ (รู้ตามกระแส ทางหู). จริงอย่างนั้น สุตะ ศัพท์นั้น มีความหมายว่า ไป ในประโยค เป็นต้นว่า ไปแล้วโดยเสนา. มีความหมายว่า มีธรรมอันตนสดับตรับฟังแล้วอย่างแจ่มแจ้ง ใน ประโยคเป็นต้นว่า. ผู้สดับธรรมแล้วเห็น ( ธรรม) อยู่. มีความหมายว่า เปียกชุ่ม ของบุคคลผู้เปียกชุ่ม ในประโยคเป็นต้น ว่า เปียกชุ่มของบุคคลผู้เปียกชุ่ม. มีความหมายว่า สะสม ในประโยคเป็นต้นว่า บุญมิใช่น้อย อัน ท่านทั้งหลายสะสมแล้ว. มีความหมายว่า ประกอบเนือง ๆ ในฌานเนือง ๆ ในประโยค เป็นต้นว่า. นักปราชญ์เหล่าใด ผู้ขวนขวายในฌาน. มีความหมายว่า เสียงที่จะพึงทราบทางโสตประสาท ในประโยค เป็นต้นว่า เห็นแล้ว ฟังแล้ว ทราบแล้ว. มีความหมายว่า ทรงความรู้คล้อยตามโสตทวาร ในประโยค เป็นต้นว่า ทรงไว้ซึ่งสุตะ และสะสมสุตะ. แต่ในที่นี้ สุตะศัพท์นั้น มุ่งเอาความหมายว่า ทรงจำ หรือ ความทรงจำ ตามแนวแห่งโสตทวาร จริงอยู่ เมื่อ เม ศัพท์ มีเนื้อความเท่ากับ มยา ย่อมประกอบความ ได้ว่า ข้าพเจ้าได้สดับมา คือ ทรงจำ ตามแนวแห่งโสตทวาร อย่างนี้ มีเนื้อความเท่ากับ มม ย่อมประกอบความได้ว่า การสดับของข้าพเจ้า คือ ความทรงจำตามแนวแห่งโสตทวารของข้าพเจ้าอย่างนี้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน