เล่มที่ 11
ข้อว่า สกฺกา ปน ภนฺเต อญฺมปิ ทิฏฺเว ธมฺเม ความว่า ใน ที่นี...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 363
เนื้อหา
ข้อว่า สกฺกา ปน ภนฺเต อญฺมปิ ทิฏฺเว ธมฺเม ความว่า ใน ที่นี้ พระเจ้าอชาตศัตรู มิได้ทูลว่า เอวเมว. หากจะถามว่า ข้อนั้นเพราะ เหตุไร. แก้ว่าเพราะถ้าเมื่อ พระเจ้าอชาตศัตรู ทูลว่า เอวเมว พระผู้มี- พระภาคเจ้า ก็จะทรงแสดงสามัญญผลโดยอุปมาทั้งหลายเห็นปานนั้น ตลอด วันแม้ทั้งสิ้นหรือยิ่งขึ้นไปกว่านั้นอย่างเพียงพอ พระเจ้าอชาตศัตรู จะมัว สดับพระดำรัสของ พระผู้มีพระภาคเจ้า อยู่ในที่นั้นไม่มีที่สิ้นสุดโดยแท้. แม้ ถึงอย่างนั้น เนื้อความก็จักมีอยู่เท่านั้นเอง. พระเจ้าอชาตศัตรู มีพระดำริ ดังนี้ เมื่อจะทูลถามให้วิเศษขึ้นไป จึงมิได้ทูลว่า เอวเมว แต่ทูลยิ่งขึ้น ไปว่า อภิกฺกนฺตตรํ ปณีตตรํ ดังนี้ . ในพระบาลีนั้น บทว่า อภิกฺกนฺตตรํ ได้แก่ที่น่าพอใจกว่า คือ ประเสริฐยิ่งกว่า. บทว่า ปณีตตรํ ได้แก่สูงสุดกว่า. บทว่า เตนหิ เป็นนิบาต ใช้ในอรรถว่าส่งเสริม. จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงส่งเสริมในการฟัง จึงได้ ตรัสกะพระเจ้าอชาตศัตรูนั้นอย่างนี้. บทว่า สุณาหิ ความว่า ขอพระองค์จงพึงสามัญญผลที่ดีกว่าและ ประณีตกว่า. ก็ในบทว่า สาธุกํ มนสิกโรหิ นี้ คำว่า สาธุกํ และ สาธุ นี้ มีอรรถอย่างเดียวกัน. ก็สาธุศัพท์นี้ แปลได้หลายอย่าง เช่น ขอโอกาส รับคำ ทำให้ ร่าเริงดี และทำให้มั่น เป็นต้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน