เล่มที่ 11
บทว่า อายุกฺขยา วา ปุญฺกฺขยา วา ความว่า สัตว์เหล่าใด ทำบุญก...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 234
เนื้อหา
บทว่า อายุกฺขยา วา ปุญฺกฺขยา วา ความว่า สัตว์เหล่าใด ทำบุญกรรมไว้มากแล้วไปบังเกิดในเทวโลก ที่มีอายุน้อยแห่งใดแห่งหนึ่ง สัตว์เหล่านั้นไม่อาจดำรงอยู่ตลอดอายุ ด้วยกำลังบุญของตน แต่จะจุติโดย ประมาณอายุของเทวโลกนั้นเอง ฉะนั้น จึงเรียกว่า จุติเพราะสิ้นอายุบ้าง ส่วนสัตว์เหล่าใด ทำบุญกรรมไว้น้อยแล้วไปบังเกิดในเทวโลกที่มีอายุยืน สัตว์เหล่านั้นไม่อาจดำรงอยู่ได้ตลอดอายุ ย่อมจุติเสียในระหว่าง เพราะ ฉะนั้น เรียกว่า จุติเพราะสิ้นบุญบ้าง. บทว่า ทีฆมทฺธานํ ติฏฺติ ความว่า ตลอดกัลปหรือกึ่งกัลป. บทว่า อนภิรติ ความว่า ปรารถนาให้สัตว์แม้อื่นมา. ก็ความระอา อันประกอบด้วยปฏิฆะ ไม่มีในพรหมโลก. บทว่า ปริตสฺสนา ความว่า ความยุ่งยากใจ ความกระสับกระส่าย ก็ความดิ้นรนนี้นั้น มี ๔ อย่างคือ ๑. ตาสตสฺสนา ความดิ้นรนเพราะความสะดุ้ง ๒. ตณฺหาตสฺสนา ความดิ้นรนเพราะตัณหา ๓. ทิฏฺิตสฺสนา ความดิ้นรนเพราะทิฏฐิ ๔. าณตสฺสนา ความดิ้นรนเพราะญาณ ในความดิ้นรน ๔ อย่างนั้น อาศัยชาติ ชรา พยาธิ มรณะ รู้สึก กลัว รู้สึกน่ากลัว สยอง ขนลุก จิตสะดุ้ง หวาดหวั่น ดังนี้ นี้ชื่อว่า ความดิ้นรนเพราะความสะดุ้ง. ความดิ้นรนว่า โอหนอ แม้สัตว์เหล่าอื่นก็พึงมาเป็นอย่างนี้ ดังนี้ นี้ชื่อว่า ความดิ้นรนเพราะตัณหา.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน