เล่มที่ 11
พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงพระนามว่า ตถาคต ด้วยเหตุ ๘ ประการ คือ ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 158
เนื้อหา
คำว่า ตถาคต มีความหมาย ๘ อย่าง บทว่า ตถาคตสฺส ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงพระนามว่า ตถาคต ด้วยเหตุ ๘ ประการ คือ ๑. เพราะเสด็จมาอย่างนั้น ๒. เพราะเสด็จไปอย่างนั้น ๓. เพราะเสด็จมาสู่ลักษณะที่แท้ ๔. เพราะตรัสรู้ธรรมที่แท้จริง ตามที่เป็นจริง ๕. เพราะทรงเห็นอารมณ์ที่แท้จริง ๖. เพราะมีพระวาจาที่แท้จริง ๗. เพราะทรงกระทำเองและให้ผู้อื่นกระทำ ๘. เพราะทรงครอบงำ พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงพระนามว่า ตถาคต เพราะเสด็จมาอย่าง นั้น เป็นอย่างไร ? เหมือนอย่างพระสัมมาสันพุทธเจ้าองค์ก่อน ๆ ทรงขวนขวายเพื่อ ประโยชน์เกื้อกูลแก่โลกทั้งปวงเสด็จมาแล้ว เหมือนอย่าง พระผู้มีพระภาค พระวิปัสสี เสด็จมา เหมือนอย่าง พระผู้มีพระภาคพระสิขี เสด็จมา เหมือน อย่าง พระผู้มีพระภาคพระเวสสภู เสด็จมา เหมือนอย่าง พระผู้มีพระภาค พระกกุสันธะ เสด็จมา เหมือนอย่าง พระผู้มีพระภาคพระโกนาคมน์ เสด็จ มา เหมือนอย่าง พระผู้มีพระภาคพระกัสสปะ เสด็จมา ข้อนี้มีอธิบาย อย่างไร ? มีอธิบายว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า เหล่านั้น เสด็จมาด้วยอภินิหาร ใด พระผู้มีพระภาคเจ้า แม้ของเราทั้งหลาย ก็เสด็จมาด้วยอภินิหารนั้น เหมือนกัน. อีกอย่างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคพระวิปัสสี ฯลฯ พระผู้มีพระภาค พระกัสสปะ ทรงบำเพ็ญทานบารมี ทรงบำเพ็ญศีลบารมี เนกขัมมบารมี ปัญญาบารมี วิริยบารมี ขันติบารมี สัจจบารมี อธิษฐานบารมี เมตตาบารมี และอุเบกขาบารมี ทรงบำเพ็ญบารมี ๓๐ ทัศเหล่านี้ คือ บารมี ๑๐ อุปบารมี ๑๐ ปรมัตถบารมี ๑๐ ทรงบริจาคมหาบริจาค ๕ ประการ คือ บริจาคอวัยวะ บริจาคทรัพย์ บริจาคลูก บริจาคเมีย บริจาคชีวิต ทรงบำเพ็ญบุพประโยค บุพจริยา การแสดงธรรม และ ญาตัตถจริยา เป็นต้น ทรงถึงที่สุดแห่งพุทธจริยา เสด็จมาแล้วอย่างใด พระผู้มีพระภาคเจ้า แม้ของเราทั้งหลาย ก็เสด็จมาเหมือนอย่างนั้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน