วัดอุปนันทาราม

วัดอุปนันทาราม ตั้งอยู่เลขที่ ๑๔ ในเขตเทศบาล ถนนท่าเมือง ตำบลเขานิเวศน์ อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๒๒ ไร่ ๒ งาน ๓๔ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๓๑๖ เล่ม ๔ หน้า ๑๖ อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับที่เอกชนและ ถนนท่าเมือง ทิศใต้ติดต่อกับเขตประทานบัตรเหมืองแร่เลขที่ ๘๐๔๓, ๔๐๔๔ ทิศตะวันออกติด ต่อกับเขตประทานบัตรเหมืองแร่และถนนท่าเมือง ทิศตะวันตกติดต่อกับถนนสายท่าเมือง- ปากน้ำ มีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๖๕ ไร่ ๒ งาน ๓๕.๖ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๖๒๐๓ เล่ม ๒๗ หน้า ๓

พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่เนินเขา สภาพแวดล้อมอยู่ในย่านชุมชน ซึ่งประชาชนประกอบอาชีพ ทางการประมง, เหมืองแร่, สวนยาง และเกษตรกรรม อาคารเสนาสนะต่าง ๆ มี อุโบสถกว้าง ๖๓๐ เมตร ยาว ๑๖.๘๐ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๔๐ ศาลาการเปรียญกว้าง ๑๑.๕๐ เมตร ยาว ๑๘ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๔๘๐ ลักษณะทรงไทยโบราณ กุฎิสงฆ์ จำนวน ๑๐ หลัง โครงสร้าง

คอนกรีตเสริมเหล็กและครึ่งตึกครึ่งไม้สองชั้น สำหรับปูชนียวัตถุ พระประธานในอุโบสถ พระพุทธรูปโบราณหนึ่ง สิ่งห์ เจดีย์ทรงพม่า บรรจุพระพุทธรูปปางลิลา (พระเครื่องสมัย ๒๕ พุทธศตวรรษ) โดยพระยาปฏิพัทธ์ภูบาล พระสหายในรัชกาลที่ เ

วัดอุปรนันทาราม สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๖ โดยมีนายบ่าเซ่ง ร่วมกับพุทธศาสนิกชน สร้างขึ้นในที่ดิน ไร่ ๑ งาน ๕๐ ตารางวา ต่อมาบริษัทไซมิสตินด์ได้บริจาคที่ดินเพิ่มเติม จึง เป็นเนื้อที่ทั้งหมด ๒ ไร่ ๒ งาน ๓๔ ตารางวา การบูรณะพัฒนาวัดได้มีมาตลอดทุกยุคสมัย จนได้รับการยกย่องให้เป็นวัดพัฒนาตัวอย่างในปี พ.ศ. ๒๕๑ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๒๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๒ เขตวิสุงคามสีมากว้าง เส้น ๒ วา ยาว ๒ เส้น ๗ วา ได้ผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๐ วัดอุปนันทารามชาวบ้านเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "วัดด่าน"

เพราะตั้งอยู่สุดเขตแดนติดต่อกับประเทศสหภาพพม่า และวัดนี้เป็นที่พำนักของ เจ้าคณะจังหวัดตลอดมาจนปัจจุบัน ในด้านการศึกษาได้เปิดสอนพระปริยัติธรรมเริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๕ จนถึงขณะนี้นักธรรมมีพระภิกษุ ๑๗๐ รูป สามเณร ๑๐๐ รูป ธรรมศึกษา ๑๐๐ คน จัดให้มีห้องสมุดไว้บริการประชาชน นอกจากนี้ยังได้ให้ทางราชการสร้างโรงเรียนเทศบาล และ โรงเรียนประชาบาลขึ้นในที่วัดอีกด้วย

เจ้าอาวาสมี ๔ รูป คือ รูปที่ ๑ พระครูศีลพงษ์คณารักษ์ (บรรณ พุทธสโร) พ.ศ. ๒๔๓๖—๒๔๖๓

รูปที่ ๒ พระครูศีลพงษ์คณารักษ์ (ผุด) พ.ศ. ๒๙-๒๔๗๒ รูปที่ ๓ พระรชณังควินัยบุณีวงศ์ (พลอย ชมุมโซโต รัดนดิลก ณ ภูเก็ต) พ.ศ. ๒๕๗๒-๒๕๑๘ รูปที่ ๔ พระรชณังควินัยมุนีวงศ์ (เรวัต สีลวทุฒโน อรุณวิมล) ดำรงตำแหน่งมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๗

เป็นต้นมา

วัดอุปนันทาราม มีพระกิกมุจำพรรษา ๑๕ รูป สามเณร ๑ รูป ศิษย์วัด ๗ คน