วัดหาดส้มแป้น
วัดหาดส้มแป้น ตั้งอยู่เลขที่ ๑๒๘ หมู่ที่ ๓ ตำบลหาดส้มแบ้น อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๑๒ ไร่ ๒ งาน อาณาเขต ทิศเหนือ เรียวยาวแบบท้ายกรวยมีลำคลองมาบรรจบกัน ทิศใต้ยาว ๓๐๖ เมตร ติดต่อกับที่ดินของนางต่วน และที่ดินสาธารณะ ทิศตะวันออกยาว ๑๖๖.๕๐ เมตร ติดต่อกับคลองหาดส้มแป้น ทิศตะวันตก ยาว ๒๐๑ เมตร ติดต่อกับคลองน้ำ
พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบและเนินเขา สภาพแวดล้อมมีลำคลองขนานสองด้านทางทิศเหนือ อาคารเสนาสนะต่าง ๆ มี ศาลาการเปรียญกว้าง ๑๓.๕๐ เมตร ยาว ๑๕ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๕๑ ลักษณะเป็นแบบเรือนไทยมีระเบียงสี่ด้าน หอสวดมนต์กว้าง ๖.๕๐ เมตร ยาว ๑๘ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๖ ลักษณะเป็นเรือนไทยระเบียงรอบมีมุขกลาง มีสงฆ์จำนวน ๖ หลัง สำหรับปูชานี้วัตถุมี พระประธานประจำวัด พระเพลากว้าง ๑.๑๒ เมตร เป็นพระพุทธรูปสมัยอยุธยา ประดิษฐานอยู่บนเนินเขาบริเวณวัด นอกจากนี้มีรูปปั้นหลวงพ่อคล้ายเท่าตัวจริง สถูปรูปสี่เหลี่ยม ยาวด้านละ ๒ เมตร บรรจุอัฐิหลวงพ่อน้อย และเจดีย์ปรักหักพังขาวด้านละ < เมตร ทางวัด กำลังจะดำเนินการบูรณะต่อไป
วัดหาดส้มแป้น สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๓ โดยที่บ้านหาดส้มแป้นอยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ ๘ กิโลเมตร มีประชาชนอยู่เป็นหมู่เป็นกลุ่ม แต่แรกได้สร้างเป็นที่พักสงฆ์ขึ้นพอได้ใช้เป็นที่บำเพ็ญกุศล ซึ่งจะมีพระภิกษุมาจำพรรษาเพียงรูปสองรูป กาลต่อมาเมื่อมีพระสงฆ์มากขึ้น ชาวบ้านได้สร้างเสนาสนะเป็นหลักฐานมั่นคงขึ้น จึงมีฐานะเป็นวัดนับตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๓ เป็นต้นมา การบูรณะพัฒนาวัดได้เริ่มอย่างจริงจังตั้งแต่ พ.ศ. ๕๒๕ ในด้านการศึกษา ทางวัดได้เปิดสอนเด็กก่อนเกณฑ์เริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๗ มีนักเรียน ๒๐๐ คน
เจ้าอาวาส มี ๖ รูป คือ รูปที่ ๑-๒ ไม่ทราบนามและประวัติ รูปที่ ๓ พระน้อย พ.ศ. ๒๔๗๓-๒๔๗๘ รูปที่ ๔ พระเวียน พ.ศ. ๒๔๗๙-๒๔๘๓ รูปที่ ๕ พระหม่อม พ.ศ. ๒๔๔๔-๒๔๘๘ รูปที่ ๖ พระคล้าย ปุณณสีสุวณโณ พ.ศ. ๒๔๘๐-๒๕๖๒ รูปที่ ๗ พระวิมล วิมโล พ.ศ. ๒๕๐๑ รูปที่ ๘ พระคล้าย ปุณณสีสุวณโณ พ.ศ. ๒๕๐-๒๕๒ รูปที่ ๖ พระครูไพบูลย์วุฒิญาณ รักษาการแทน พ.ศ. ๒๕๒๒ เป็นต้นมา
วัดหาดส้มแป้น มีพระภิกษุจำพรรษา ๘ รูป สามเณร ๒ รูป ศิษย์วัด ๓ คน.