วัดเจ็ดยอด
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด
วัดเจ็ดยอด เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่ที่บ้านเจ็ดยอด หมู่ที่ ๑๘ ตำบลรอบเวียง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
อาณาเขตที่ตั้งวัด ทิศเหนือติดกับที่ดินของเอกชนปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย และมีถนน ซอยเข้าหมู่บ้านผ่านที่วัด ทิศใต้ติดกับถนนและที่ดินของเอกชนปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย ทิศ ตะวันออกติดกับถนนผ่านหน้าวัดถัดไปเป็นบ้านเรือนของราษฎร ทิศตะวันตกติดกับที่ดินเอกชน ปลูกบ้านเรือนอยู่อาศัย
บริเวณพื้นที่ตั้งวัด มีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมและเป็นที่ราบ มีกำแพงล้อมรอบวัดทั้งสี่ทิศ และมีบ้านเรือนราษฎรโดยรอบวัด การคมนาคมมีถนนติดต่อเข้าถึงวัดได้โดยสะดวก
ความเป็นมา
วัดเจ็ดยอดสร้างขึ้นเมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๓๘๗ พร้อมกับการบูรณะฟื้นฟูจังหวัดเชียงราย ครั้งหลังสุด โดยมีพระครูบาคันธะ คนุชวิโส เป็นผู้นำทำการก่อสร้างวัด
แต่เดิมนั้นพื้นที่ตั้งวัดเจ็ดยอด เป็นที่วัดร้างวัดหนึ่ง สันนิษฐานว่าเป็นวัดที่สร้างขึ้นใน สมัยพ่อขุนเม็งรายน์ปกครองเมืองเชียงราย แต่ไม่มีหลักฐานอะไรให้ค้นคว้าอ้างอิง สังเกตจากซาก โบราณวัตถุ อุโบสถ เจดีย์ กำแพง และอื่น ๆ ซึ่งมีลักษณะเหมือนกันกับวัดเก่าแก่ทั้งหลาย เช่น วัดพระแก้ว วัดพระสิงห์ ซึ่งตั้งอยู่ไม่ห่างไกลกันนัก วัดดังกล่าวล้วนแต่สร้างขึ้นในสมัย พ่อขุนเม็งรายน์ครองเมืองเชียงราย ตามประวัติพ่อขุนเม็งรายน์สร้างเมืองเชียงราย เมื่อปี พ.ศ. ๑๘๕ วัดเจ็ดยอดในสมัยนั้นคงจะเป็นวัดที่เจริญรุ่งเรืองวัดหนึ่ง เมื่อหมดสมัยพ่อขุนเม็งรายน์ บ้านเมืองก็ทรุดโทรมลง พลเมืองได้อพยพกระจัดกระจายไม่เป็นปึกแผ่น ทำให้วัดเจ็ดยอดขาด การทะนุบำรุงต้องกลายเป็นวัดร้างไปด้วย
ต่อมาประมาณ พ.ศ. ๒๓๘๗ เมืองเชียงรายมีความเจริญรุ่งเรืองขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง พลเมืองได้อพยพเข้ามาอยู่หนาแน่น วัดวาอารามได้รับการทะนุบำรุงขึ้นมาโดยลำดับ ระยะนั้นได้มีพระครูบาคันธะ คนุธวิโส มาจากจังหวัดเชียงใหม่ได้พาญาติโยมอพยพมาตั้งถิ่นฐานที่เชียงราย และได้ทำการปฏิสังขรณ์วัดเจ็ดยอดขึ้น และได้ทะนุบำรุงวัดให้เจริญขึ้นเป็นลำดับตราบจนบัจจุบัน วัดเจ็ดยอดได้รับพระราชวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๒๗ กันยายน ๒๔๘๑ กำหนดเขตกว้าง ๔ เมตร ยาว ๘๐ เมตร ได้ประกอบพิธีผูกพัทธสีมามื่อวันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๗ วัดเจ็ดยอดได้รับพระบรมราชานุญาตให้ยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี
ชนิดสามัญ ตั้งแต่วันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๒๑ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลปัจจุบัน
ทรัพย์สินที่ตั้งวัด เนื้อที่ ๑๑ ไร่ ๒ งาน ๖๔.๘ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๑๑๘๕ เล่ม ๑๒ หน้า ๔ ที่ธรณีสงฆ์ จำนวน แปลง เนื้อที่ ๑ ไร่ ๒ งาน ๘๘.๒ ตารางวา คือ แปลงที่ ๑ ตั้งอยู่ตำบลรอบเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เนื้อที่ ด ไร่ ๑ งาน ๘๘.๕ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๑๑๘๕ เล่มที่ ๑๒ หน้า ๔๕ แปลงที่ ๒ ตั้งอยู่ตำบลรอบเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เนื้อที่ ๖๖ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๑๑๘๖ เล่มที่ ๑๒ หน้า ๖ ปูชนิยวัตถุ ถาวรวัตถุ และอาคารเสนาสนะต่าง ๆ พระประธานในพระอุโบสถ ขนาดหน้าตักกว้างประมาณ ๓ เมตร เป็นพระพุทธรูปที่มีพุทธลักษณะงดงามองค์หนึ่งในจังหวัดเชียงราย พระเจดีย์เจ็ดขอด ปฏิสังขรณ์เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างประมาณ ๑๐ เมตร ยาวประมาณ ๒ เมตร สูงจากพื้นดิน ๗ เมตร ข้างบนมีลานและมีบันไดขึ้นลง ๒ ทาง มียอดเจดีย์ ๗ ยอด ยอดสูงประมาณ ๕๐ เมตร นอกนั้นสูงประมาณ ๑๕ เมตร ภายในตัวธาตุมีลักษณะคล้ายถ้ำ ทางวัดจัดให้มีงานประเพณีนมัสการประจำปี ในวันเพ็ญเดือน ๑ ของทุกปีตลอดมา
พระอุโบสถ หลังคา ๒ ชั้น เสาด้านในเทคอนกรีต มีมุขหน้า และมีลวดลายไทยเป็นเครือเถาดอกไม้นก
ศาลาการเปรียญ ชั้นเดียวไม่มีเสากลาง ฝาผนังก่ออิฐถือปูนมีประตูเข้าออก ๔ ช่อง
กุฎิ จำนวน ๖ หลัง มีทั้งครึ่งตึกครึ่งไม้และเป็นตึกทั้งหลัง สร้างเป็น ๒ ชั้น
นอกจากนี้ก็มีอาคารเรียนโรงเรียนปริญญาธรรม สำนักงานคณะสงฆ์ ห้องสมุด หอประชุมสงฆ์ โรงครัว หอระฆัง
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์
วัดเจ็ดยอด เปิดสอนพระปริยัติธรรมทั้งแผนกนักธรรมและบาลีมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๔๗๐ ยังเป็นสถานที่สอบนักธรรม และบาลีสนามหลวงประจำทุกปี ปัจจุบันพระนักธรรม ๒๕๐ รูป นักเรียนบาลี ๑๕๐ รูป มีโรงเรียนปริยัติธรรม ตึก ๒ ชั้น ๑ หลัง โรงเรียนภาษาไทย ได้เปิดสอนการศึกษาผู้ใหญ่ ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๑๖
หน่วยสงเคราะห์พุทธมามกะผู้เยาว์ ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๑ จัดให้มีการอบรมเยาวชน ทุกวันอาทิตย์
การบริหารและการปกครอง วัดเจ็ดยอด ได้มีเจ้าอาวาสปกครองดูแล บริหารงานตามกฎระเบียบคำสั่งของคณะสงฆ์ พระภิกษุสามเณรประพฤติปฏิบัติตามพระธรรมวินัยโดยเคร่งครัด วันสำคัญทางศาสนาได้ประกอบ พิธีทางศาสนาเป็นประจำ ตลอดจนการทำวัตรสวดมนต์ลงอุโบสถ ถือเป็นกิจวัตรที่จะขาดมิได้ ปัจจุบันมีพระกิกบุอยู่ประจำ จำนวน ๒๒ รูป สามเณร ๔๒ รูป ลำดับเจ้าอาวาส นับตั้งแต่เริ่มก่อสร้างวัดจนถึงปัจจุบัน คือ ๑. พระครูบาคันธะ คนธวิโส พ.ศ. ๒๓๘๗-๒๔๒๕ ๒. พระโพธา โพธิรงสี พ.ศ. ๒๔๓๐-๒๔๓๑ ๓. พระครูบาวงศ์ ธมุมวิโส พ.ศ. ๔๓๒-๒๔๓๔ ๔. พระครูบาโกฏิ โกฏิโก พ.ศ. ๒๔๓๕-๒๔๓๗ ๕. พระครูธรรมจักราลังการ (อุ่นเรือน อินุทกุโก) พ.ศ. ๒๔๓๘-๒๔๓๙ ๖. พระวีชญาณมุน (หมื่น สุมโน) ป.ธ. ๓ น.ธ. เอก พ.ศ. ๒๕๘๐ ๗. พระครูอานันทขันติคุณ (อินตา จิตุตทนฺโต) น.ช. เอก รักษาการ พ.ศ. ๒๔๖๐-๒๕๐๐ ๘. พระราชปัญญาโมลี (บู่ ปญฺญาปชฺโชโต) ป.ธ. ๖ น.ธ. เอก พ.ศ. ๒๕๐๑
จนถึง ปัจจุบัน วัดเจ็ดยอด เป็นที่ตั้งสำนักงานคณะสงฆ์ จังหวัดเชียงรายมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๘๓ จน ถึงปัจจุบัน โดยมีลำดับเจ้าคณะจังหวัด ดังนี้ ๑. พระวีรญาณมุนี พ.ศ. ๒๔๘๓-๒๔๘๕ ๒. พระเมธังกรญาณมุนี (อินสม ชวนปญฺโณ) ป.ธ. ๖ น.ธ. เอก พ.ศ. ๒๔๖๐-๒๕๐๐ ๓. พระราชบัญญาโมลี (บู่ ปญฺญาปชฺโชโต) ป.ธ. ๖ น.ธ. เอก พ.ศ. ๒๕๐๑ ถึง ปัจจุบัน ซึ่งเป็นเจ้าอาวาสวัดเจ็ดยอดปัจจุบันด้วย