วัดราชคฤห์

สภาพฐานะและที่ตั้งวัด

วัดราชคฤห์ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ที่ ๘๒๘ แขวงบางยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

อาณาเขต ทิศเหนือ ติดต่อกับคลองบางกอกใหญ่ (คลองบางหลวง) ทิศใต้ ติดต่อกับถนนเทอดไทย ทิศตะวันออก ติดต่อกับวัดจันทาราม และทิศตะวันตก ติดต่อกับคลองบางน้ำชน ตลาดพลู

ลักษณะขนที่โดยทั่วไปของบริเวณที่ตั้งวัด เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า เป็นที่ราบลุ่ม ติดต่อ กับคลองทั้งทางทิศเหนือ และทิศตะวันตก ด้านทิศตะวันออกเป็นเขตพุทธาวาส ด้านทิศตะวันตก เป็นเขตสังฆาวาส

ความเป็นมา

วัดราชคฤห์ เป็นวัดโบราณสร้างขึ้นก่อนสมัยกรุงธนบุรี ผู้สร้างเดิมเป็นนายกองชาวมอญ เรียกตามสถานที่ตั้งว่า วัดบางยี่เรือ ติดต่อกัน ๓ วัด คือวัดบางยี่เรือเหนือ (ราชคฤห์) วัดบางยี่เรือ กลาง (ฉันทาราม) วัดบางยี่เรือใต้ (อินทาราม) แต่ชาวบ้านเรียกกันติดปากว่า วัดมอญ เพราะ ชาวมอญเป็นผู้สร้าง และมีพระมอญจำพรรษาอยู่ในวัดนี้ ต่อมาสมัยกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้าตาก กับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ได้จัดการสถาปนาขึ้นใหม่ และได้สร้างภูเขาจำลอง พระสถูป และนำเอาพระบรมธาตุมาบรรจุ พระอุโบสถเดิมของวัดนี้ ปัจจุบันใช้เป็นพระวิหาร เรียกพระ- วิหารใหญ่ พระยาพิชัยดาบหัก แม่ทัพสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรีเป็นผู้สร้างจึงเรียกกันว่า โบสถ์ พิชัยดาบหัก ต่อมา ร. ๑ ทรงพระราชทานนามให้ใหม่ว่า วัดราชคฤห์ ใน ร. ๓ สมเด็จกรมพระยา เดชาดิศร ได้ทรงบูรณะปฏิสังขรณ์และดัดแปลงใหม่ จำลองพระพุทธบาทประดิษฐานไว้ใน มณฑปต่อจากนั้น ผู้ใดเป็นเจ้าอาวาสก็ได้ทำการทะนุบำรุงกันต่อมา

ทรัพย์สิน ที่ดินตั้งวัดมี ๑๗ ไร่ ปูชนียวัตถุ และถาวรวัตถุของวัดมีดังนี้ คือ พระอุโบสถ สร้างประมาณปลายรัชกาลที่ ๓ สร้างด้วยอิฐถือปูนแบบอยุธยา มีผนัง ชั้นเดียว โดยรอบก่อริมชื่อ เครื่องบนทำด้วยไม้เนื้อแข็ง โบกปูน หน้าบันปูนปั้น ติดถ้วยชาม โบราณ ชักระเบียงหน้าพระอุโบสถ หลังพระอุโบสคลุมพัทธสีมารับระเบียงหน้า-หลัง ด้านละ ต้น มีกำแพงแก้ว ชักแนวเสาเว้นประตูทางขึ้นลง ทั้งด้านหน้าและด้านหลังด้านละ ๓ ช่อง พระวิหารใหญ่ เดิมเป็นพระอุโบสถ ก่ออิฐถือปูนเป็นผนังโดยรอบรับขื่อเครื่องบนไม่มี เสา มุงกระเบื้องมอญ มีช่อฟ้าใบระกา หน้าบันสลักไม้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปโบราณ ของวัด พระวิหารเล็ก สร้างสมัยเดียวกับพระวิหารใหญ่ ลักษณะแบบเดียวกัน เจดีย์ใหญ่ สร้างสมัยเดียวกับพระวิหารใหญ่ พระอุโบสถเก่าแบบอยุธยา ก่ออิฐถือปูน ขอเหลี่ยมซ้อนเป็นชั้น เรียวตามลำดับจนถึงยอดแหลม ศาลาการเปรียญ สร้าง พ.ศ. ๒๕ คอนกรีตเสริมเหล็กแบบทรงไทยชั้นเดียวใต้ถุนสูง หลังคาต่อสามชั้น ชักระเบียงหน้าหลังคลุมมุ้มบันไดมุงกระเบื้องเคลือบ กุฎิภาวนา ๑๓ หลัง ของเก่าเป็นเรือนโบราณทรงไทย กุฎิเจ้าอาวาสสร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๒ ทรงสมัยใหม่ คอนกรีตเสริมเหล็ก มุงกระเบื้องลอน พระพุทธรูป พระประธานในพระอุโบสถ และพระสุโขทัย

การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์ มีโรงเรียนวัดราชกฤห์ชั้นประถม ๒ หลัง เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก ขนาด ๖ ห้องเรียน ๑ หลัง และขนาด ๑๒ ห้องเรียน ๑ หลัง สูง ๓ ชั้น

การบริหารและการปกครอง ปัจจุบัน เจ้าอาวาสชื่อ พระครูสาธุกิจบริหาร (ชำนาญ โชติธมฺโม ป.ธ. ๕) จำนวน พระภิกษุในพรรษา ๒๗ รูป จำนวนสามเณรในพรรษา ๓ รูป ชี ๓ คน