วัดมุจลินทวาบีวิหาร
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด
วัดมุจลินทวาปีวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๑๐ ตำบล ตุยง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี
อาณาเขต ติดต่อที่ดินที่มีการครอบครอง ทางสาธารณประโยชน์ รอบอาณาบริเวณวัด ทั้งทางด้านทิศเหนือ ทิศใต้ ทิศตะวันออกและทิศตะวันตก
ลักษณะพื้นที่โดยทั่วไป เป็นพื้นที่รูปตัวม้อน ดินปนทรายมีต้นไม้ขึ้นเรียงรายร่มรื่นสม เป็นพระอาราม วัดอยู่ห่างจากถนนสายบัดดาน์-โคกโพธ์ ประมาณ ๔ เส้น ห่างจากทะเล ประมาณ ๒ กิโลเมตร
ความเป็นมา
วัดนี้ชาวบ้านนิยมเรียกกันว่า "วัดตุยง" เมื่อ พ.ศ. ๒๓๓๘ เมืองปัตตานี ยังไม่ได้แยก เป็น ๗ หัวเมือง พม่าข้าศึกได้ยกกองทัพมาตีเมืองกลางและเมืองปัตตานีได้เป็นขบถสมทบด้วย ครั้นกองทัพหลวงยกมาปราบปราม เจ้าพระยาพลเทพ แม่ทัพใหญ่เห็นว่าปัตตานีเป็นเมืองใหญ่ ขอพระบรมราชานุญาตแบ่งออกเป็น ๗ หัวเมือง จน พ.ศ. ๒๓๗ ได้โปรดเกล้า ฯ แต่งตั้ง ให้นายเกลี่ยงบุตรพระยายะหรึ่ง (พ่าย) มาเป็นเจ้าเมืองหนองจิก ภายหลังได้รับพระราชทาน บรรดาศักดิ์เป็นพระยาวิเชียรภักดีศรีสงคราม ซึ่งได้อพยพครอบครัวคนไทยช่วยกันหักร้างถางพง ตั้งเป็นบ้านเรือน และสร้างวัดขึ้นที่หมู่บ้านท่ายะริมแม่น้ำหนองจิก ทางทิศตะวันออกของที่ว่าการ อำเภอเดี๋ยวนี้ คือวัดมุจลินทวาปีวิหาร โดยยกฐานะเป็นพระอารามหลวงตั้งแต่วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๑
ทรัพย์สิน
เนื้อที่ตั้งวัดมีทั้งสิ้น ๕ ไร่ ๓ งาน ๘๒ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๒๖๔
ที่ธรณีสงฆ์มี ๒ แปลง แปลงที่ ๑ อยู่ที่ตำบลตุยง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ในเนื้อที่ ๐ ไร่ ๓ งาน ๒๖ ตารางวา น.ส. ต ก. ที่ ๑๓๖ แปลงที่ ๒ อยู่ที่ตำบลลิประสะวัง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ในเนื้อที่ ๔๙ ไร่ ๐ ตารางวา
ปูชนียวัตถุ และถาวรวัตถุที่สำคัญของวัดมีดังนี้
พระอุโบสถ รูปทรงไทยกว้าง ส. ๓๐ เมตร ยาว ๒๑ เมตร สูง ๘ เมตร ก่ออิฐถือ ปูนสร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๘๓ แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๘ อำนวยการสร้างโดยพระครูมานิตย์ สมณวัตรมีพระนามาภิไธย่อ จปร. ที่หน้าบัน เนื่องจากรัชกาลที่ทรงสละราชทรัพย์มอบให้ พระยาเพชราภิบาลดำเนินการก่อสร้างพระอุโบสถ พระประธานภายในพระอุโบสถได้รับพระราช ทานจากรัชกาลที่ ๔ เป็นพระพุทธรูปปางขัดสมาธิ เป็นพระศิลปสมัยเขียงแสนสิงห์ ๑ เนื้อ สัมฤทธิ์ผสมทอง เป็นพระพุทธรูปทรงสวยงามยิ่ง
พระเจดีย์ เป็นรูประฆังคว่า ฐานกว้าง ๘ เมตร ยาว ๘ เมตร บัวหงายบัวคว่ำ สูงจากฐานถึงยอด ๑๕ เมตร ก่อด้วยอิฐถือปูน สร้างในราว พ.ศ. ๒๔๓๒ อำนวยการสร้างโดย พระครูวิบูลย์สมณวัตร (หลวงพ่อทวดนวล เทวธมฺโม) เป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของ พระพุทธเจ้า
พระวิหาร รูปทรงแบบจตุรมุข มียอดสูงกว้างด้านละ 6 เมตร ยาวด้านละ ๑๒ เมตร สร้างขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. ๒๕๐๕ อำนวยการสร้างโดยพระราชพุทธิรังษี เป็นสถานที่เก็บปูชานุสยาวัตถุต่าง ๆ เช่น รูปเหมือนของอดีตเจ้าอาวาสคือหลวงพ่อทวด เทวชมฺโม
นอกจากนี้ก็มี ศาลาการเปรียญ กุฏิ เมรุ เป็นต้น
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์ วัดมุจลินทวาภิวิหารมีโรงเรียนปริยัติธรรม ๑ แห่ง เป็นสถานที่ศึกษาของพระภิกษุทั้ง พระธรรมและบาลี
ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) มีนักเรียนบาลีจำนวน 0 รูป และ นักเรียนธรรมจำนวน 30 รูป
การบริหารและการปกครอง เจ้าอาวาสรูปปัจจุบันชื่อ พระราชพุทธิรังษ์ (หลวงพ่อดำ นนทิโย)
ลำดับเจ้าอาวาส ตั้งแต่รูปแรกจนถึงปัจจุบันดังนี้ ๑. หลวงปู่พรม ๒. หลวงพ่อสีแก้ว ๓. พระครูวิบูลย์สมณวัตร (หลวงพ่อทวด เทวธมฺโม) ๔. พระครูพิบูลย์สมณวัตร (หลวงพ่อชุม) พ.ศ. ๒๔๔๖-๔๘๕ ๕. พระราชพุทธิรังษ์ (หลวงพ่อดำ นนทิโย) พ.ศ. ๒๔๘ ถึงปัจจุบัน ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) มีพระภิกษุจำพรรษาจำนวน ๒๕ รูป สามเณรจำนวน ๑๐๖ รูป และชีจำนวน ๑ คน