วัดหิรัญรูจี
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด วัดหิรัญรูจี เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ ๑๒๒ แขวงหิรัญรูจี เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับลำคลองเล็ก ทิศใต้ติดต่อกับที่ของเอกชน (สวน- พระพิพัฒน์ภูมิภาคเดิม ปัจจุบันเป็นของสม บุนนาค) ทิศตะวันออกติดต่อกับที่ดินแถวของ เอกชน (บ้านแขก) ทิศตะวันตกติดต่อกับคลองบางไส้ไก่ (มีกำแพงคอนกรีตเสริมเหล็กกั้น ตลอดแนว) ลักษณะพื้นที่โดยทั่วไปของบริเวณวัด เป็นที่ราบลุ่ม อยู่ติดลำคลองแต่เดิมน้ำท่วมถึง ในฤดูน้ำหลาก แต่ปัจจุบันถมฟื้นที่จนสูงพ้นจากน้ำท่วม
ความเป็นมา วัดหิรัญรูจี เดิมชื่อ "วัดน้อย" เป็นวัดที่สร้างขึ้นในปลายแผ่นดินพระเจ้ากรุงธนบุรี ประมาณ พ.ศ. ๒๓๒๑ โดยเจ้าขรัวเงินพระชนกของกรมสมเด็จพระศรีสุริเยนทรามาตย์ (พระราชินี ในรัชกาลที่ ๒) พระมารดาในรัชกาลที่ ๔ ต่อมาสมัยรัชกาลที่ ๔ พระยาอนุชิตได้ บูรณะปฏิสังขรณ์ และน้อมเกล้า ฯ ถวายเป็นพระอารามหลวงในรัชกาลที่ ๔ เมื่อ พ.ศ. ๒๓๗ และพระองค์พระราชทานนามใหม่ว่า "วัดหิรัญรูจี" พร้อมโปรดให้หล่อพระพุทธรูปด้วยเงินทั้ง องค์ ปางมารวิชัย ประดิษฐานไว้ใน พระอุโบสถเพื่อเป็นพระพุทธรูปประจำวัด หลังจากนั้นก็ มีการบูรณะปฏิสังขรณ์กันมาโดยตลอด
ทรัพย์สิน ที่ดินที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ทั้งหมด ๑๓ ไร่ ๒ งาน ๔๐ ตารางวา และยังมีที่ธรณีสงฆ์ ๒ แปลง
แปลงที่ ๑ แขวงคลองต้นไทร เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร จำนวน ๓๐ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๑๗๕๖
แปลงที่ ๒ แขวงบ้านสมเด็จ เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร จำนวน ๑ งาน ๘ ตาราง โฉนดเลขที่ ๓๕๕๐ เลขที่ดิน ๑๖๗๕
ปูชนียวัตถุ และถาวรวัตถุของวัดมีดังนี้คือ
พระอุโบสถ เป็นสถาปัตยกรรมสมัยรัชกาลที่ ๓ ศิลปะไทยผสมจีน คือหลังคาไม่มี ช่อผ้า ใบระกา หางหงส์ ก่ออิฐถือปูนใช้ฝาผนังทั้งสี่ด้านรับน้ำหนักแทนเสา หน้าบันเป็นลาย ปูนปั้นรูปดอกไม้และนก พระอุโบสถได้รับการปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ในรัชกาลที่ ๔ ต่อมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๒ พระครูวิเศษศิลคุณ (อินทร์) ร่วมกับทายกทายปานปฏิสังขรณ์อีกครั้งหนึ่ง และ ปฏิสังขรณ์ครั้งหลังสุดเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๐
พระประธานในพระอุโบสถ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยบิดทองทั้งองค์ หน้า ตักกว้าง ๒ ศอก ๒๒ นิ้ว
พระวิหาร เดิมมีรูปทรงเดียวกับพระอุโบสถ ต่อมา พ.ศ. ๒ พระครูวิเศษศีลคุณ (อินทร์) ได้รื้อของเดิมที่ทรุดโทรมออกแล้วสร้างเป็นลักษณะทรงไทย ก่ออิฐถือปูน
พระเจดีย์ มีเจดีย์ใหญ่ทรงกลม หลังพระอุโบสถ สร้างเมื่อ พ.ศ. ๖ และเจดีย์ 3 องค์ ตั้งตามมุมกำแพงแก้วเป็นเจดีย์มุมไม้สิบสอง
หลวงพ่อดำ เป็นพระพุทธรูปหล่อปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง ๒ ศอก ๕ นิ้ว ประทับ ใต้ต้นโพธิ์ สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๕
ศาลาการเปรียญ สร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง ซ่อมแซมเมื่อ พ.ศ. ๒๕๗๓
ทอระยัง สร้างด้วยอิกือปุ่น เป็นสี่เหลี่ยมจัดรัส
กุลี มีกุฏิไม้ x หลัง ครึ่งไม้ หลัง ตึก หลัง รวม ๒ หลัง
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์
มีโรงเรียนปฏิบัติธรรม ๒ หลัง จำนวนนักเรียนบาลี ๑ รูป ธรรม ๑๖ รูป
การบริหารและการปกครอง บัจจุบันเจ้าอาวาส ชื่อ พระปริษัตโสภณ (เจริญ ปญฺญาที่โป ป.ธ. 6) ลำดับเจ้าอาวาส ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน มีดังนี้ ๑. พระศรี ๒. พระรอด ๓. พระจันทร์ ๔. พระเฉลิม ๕. พระแพ ๖. พระใบฎีกาจันทร์ ๗. พระวิเศษศิลคุณ (อินทร์ พุทธสโร) พ.ศ. ๔๗๐-๒๔๕๖ ๘. พระครูวิบูลย์ธรรมขันธ์ (เงิน คมภีโร) พ.ศ. ๒๔-๒๕๐๑ ๙. พระธรรมเจดีย์ (ก็ มารชิโน) พ.ศ. ๒๕๐๑-๕๐๒ ๑๐. พระปริยัติโสภณ (เจริญ ปญฺญาที่โป) ป.ธ. ) ๒๕๐๒ ถึงปัจจุบัน จำนวนพระภิกษุจำพรรษา ๘๐ รูป จำนวนสามเณร ๒๐ รูป