การวิเคราะห์สารพฤกษเคมีเบื้องต้นและความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งของสารสกัดหยาบจากหญ้าละอองและหญ้าตีนตุ๊กแก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

รัชชานนท์ เงินแท่ง, ภณิตา รักพาณิชสิริ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

วงศกร ป้านจันทร์, สุชญา ศรีอุดม

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เพชรบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ปัจจุบันโรคมะเร็งถือเป็นอันดับต้น ๆ ของสาเหตุการเสียชีวิตของประชากรไทย และยังมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ อย่างต่อเนื่องอีกด้วย จากข้อมูลล่าสุดปี 2565 ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากโรคมะเร็งสูงถึง 84,073 ราย โดยในผู้ชายพบมะเร็งตับมากที่สุดถึง 33.2 ต่อประชากร 100,000 คน รองลงมาคือมะเร็งปอด ส่วนผู้หญิงพบมะเร็งเต้านมมากที่สุดถึง 34.2 ต่อประชากร 100,000 คน รองลงมาคือมะเร็งปอด โรคมะเร็งจัดเป็นโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูงและเป็นโรคเรื้อรัง ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างมาก รวมไปถึงการเพิ่มรายจ่ายด้านสุขภาพของครัวเรือน สังคม ตลอดจนเป็นภาระค่าใช้จ่ายโดยรวมของประเทศ

มะเร็ง คือ โรคที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ในอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย โดยมีการเจริญเติบโตที่ผิดปกติเกิดเป็นก้อนเนื้อที่มีการลุกลามไปยังอวัยวะข้างเคียง หรือกระจายไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกายได้ ผ่านทางระบบเลือด หรือระบบทางเดินน้ำเหลือง โรคมะเร็งมีหลากหลายชนิดขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เป็นจุดกำเนิดของโรค และชนิดของเซลล์มะเร็ง ในปัจจุบันมีการรักษาโรคมะเร็งด้วยกันมากมาย เช่น การผ่าตัด การฉายรังสี การใช้เคมีบำบัด เป็นต้น ซึ่งการรักษาด้วยเคมีบำบัดเป็นหนึ่งในการรักษาที่ตัวยาจะเข้าทำลายหรือยับยั้งการเติบโตและการเพิ่มจํานวนของเซลล์มะเร็ง โดยยาจะเข้าถึงเซลล์มะเร็งผ่านทางกระแสเลือด และมีผลกระทบน้อยที่สุด จึงเป็นเป้าหมายหนึ่งของการรักษาโรคมะเร็ง

Vernonia cinerea Less เป็นพืชล้มลุก ลำต้นเรียวยาว ใบล่างจะมีลักษณะป้อมสั้นกว่าใบที่อยู่ข้างบน ดอกมีสีม่วงอมแดง ดอกแก่เป็นสีขาว เมล็ดมีขนยาวสีขาว ในทางยาสมุนไพรพืชชนิดนี้มีฤทธิ์ในด้านการแก้บวม ดูดหนอง ใบแก้ตาแดง เมล็ดและรากขับพยาธิ สารสกัดจากเมทานอลมีฤทธิ์ต่อต้าน CTX-induced toxicity ในหนู ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในหมู่แพทย์แผนโบราณ และ Tridax procumbens Less เป็นไม้ล้มลุก ออกดอกตลอดปี พบขึ้นทั่วไปเป็นพืชที่ทนแล้งได้ดี มีลำต้นทอดนอนไปตามพื้น ชูยอดและดอกขึ้นตามต้น มีสรรพคุณในการใช้พอกรักษาฝี แก้อาการปวด แก้อักเสบตามข้อ ปวดตามกระดูก ซึ่งคณะผู้จัดทำมีความสนใจและได้นำพืชตัวนี้มาสกัดโดยใช้วิธีการสกัดสารในตัวทำละลายต่างชนิดกัน ได้แก่ คลอโรฟอร์ม

อะซิโตน และเมทานอล นำสกัดหยาบที่ได้มาตรวจสอบสารพฤกษเคมีเบื้องต้น และนำไปทดสอบความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งเต้านม (MCF-7) ด้วยวิธี MTT assay