ฤทธิ์ต้านเชื้อราและต้านไบโอฟิล์มของวัสดุเสริมฐานฟันเทียมชนิดอ่อนร่วมกับสารสกัดจากใบโคลงเคลง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อานัส แนงดำ, นดา บือราเฮง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

อุดมลักษณ์ มาตย์สถิตย์, สุบฮาน สาและ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสาธิตวิทยาการอิสลาม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

บทนำ : ปัญหาสุขภาพช่องปากเป็นปัญหาที่สำคัญอย่างหนึ่งในวัยผู้สูงอายุ โดยพบว่าผู้สูงอายุไทยกว่าครึ่งต้องใช้ฟันเทียมช่วยในการบดเคี้ยวอาหาร แต่ปัญหาของการสวมใส่ฟันเทียมคือไม่สามารถแนบสนิทและยึดตัวได้อย่างเสถียรภาพ จึงจำเป็นต้องใช้วัสดุเสริมฐานฟันเทียมเพื่อแก้ไขให้ฟันเทียมคงความแนบสนิทและมีเสถียรภาพมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ผิวของวัสดุมีลักษณะขรุขระทำให้ง่ายต่อการติดเชื้อ โดยเฉพาะเชื้อแคนดิดา อัลบิแคน (Candida albicans) ซึ่งเชื้อมีการสร้างแผ่นชีวภาพในเยื่อบุช่องปาก และบนผิววัสดุฟันเทียมเพื่อป้องกันตัวเองจากยาต้านเชื้อรา ใบโคลงเคลง (Melastoma malabathricum leaf) เป็นสมุนไพรพื้นบ้าน พบมากในภาคใต้ของไทย สารสกัดหยาบจากใบของต้นโคลงเคลงมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาเช่นต้านแบคทีเรีย ต้านเชื้อรา และรักษาอาการปวดฟัน ในครั้งนี้จึงสนใจศึกษาฤทธิ์ในการต้านเชื้อ C. albicans ของสารสกัดเอทานอลจากใบโคลงเคลงเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เสริมฟันเทียมให้มีคุณสมบัติต้านเชื้อรา

วิธีการศึกษา : ทำการสกัดใบโคลงเคลงด้วยเอทานอล 99.99% ด้วยวิธี Ultrasonic extraction ทดสอบความไวของเชื้อ C. albicans ด้วยวิธี Disc diffusion method และหาความเข้มข้นต่ำสุดในการยับยั้งเชื้อ (MIC) ความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถฆ่าเชื้อราได้ (MFC) และฤทธิ์ต้านไบโอฟิล์มด้วยวิธี Resazurin-based 96-well plate microdilution method

ผลการศึกษา : จากการศึกษาฤทธิ์เบื้องต้นของสารสกัดเอทานอลจากใบโคลงเคลง พบว่าสารสกัดเอทานอลจากใบโคลงเคลงที่ความเข้มข้น 31.25 ถึง 500 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร แสดงค่าเฉลี่ยโซนยับยั้งที่ 24 ชั่วโมง อยู่ที่ 7.75 ± 0.35 ถึง 16.25 ± 0.35 มม. และที่ 48 ชั่วโมงอยู่ที่ 7.38 ± 0.53 ถึง 14.63 ± 0.88 มม. มีค่า MIC เท่ากับ 62.5 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร และค่า MFC เท่ากับ 125 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร และพบว่าไบโอฟิล์มของเชื้อ C. albicans มีเปอร์เซ็นต์ลดลงสูงสุดอยู่ที่ 64.81 เปอร์เซ็นต์ จะเห็นได้ว่าสารสกัดเอทานอลจากใบโคลงเคลงยังสามารถยับยั้งการเจริญของ C. albicans และต้านไบโอฟิล์มได้ จึงมีศักยภาพที่จะนำไปศึกษาประสิทธิภาพที่จะใช้ผสมในผลิตภัณฑ์เสริมฟันเทียมเพื่อพัฒนาให้มีคุณสมบัติต้านเชื้อราในการแก้ปัญหาช่องปากในผู้สูงอายุต่อไป