การศึกษาการขยายพันธุ์ไม้ประดับส้มกุ้งใบเฟิร์น (Begonia pteridiformis Phutthai) ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ณัฏฐกมล มหิทธิโรจน์, ธิดารัตน์ เนตรธานนท์, อัญญา ทิพยมาลย์สิงห์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

พิมพ์เพ็ญ เธียรสิทธิพงศ์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

Begonia pteridiformis Phutthai หรือ ส้มกุ้งใบเฟิร์น เป็นพืชดอกเฉพาะถิ่นหายากของประเทศไทย พบได้ในที่ที่แสงแดดส่องถึงน้อยและมีความชื้นสูง โดยชื่อส้มกุ้งใบเฟิร์น มีที่มาจากรสเปรี้ยวที่เหมือนส้ม ก้านที่สีแดงคล้ายสีของกุ้ง รวมถึงใบคล้ายกับใบของใบเฟิร์น และเนื่องจากส้มกุ้งใบเฟิร์นเป็นพืชที่ค่อนข้างขึ้นในแหล่งที่อยู่จำเพาะ อีกทั้งยังต้องเป็นป่าที่สมบูรณ์ ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศทั้งที่เกิดโดยธรรมชาติและการกระทำของมนุษย์ จึงส่งผลกระทบต่อพืชประเภทนี้เป็นอย่างมาก เนื่องด้วยไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป ส้มกุ้งใบเฟิร์นจึงอยู่ในสถานภาพเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์อีกทั้งยังมีมูลค่าสูง (มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, ม.ป.ป.) จากการศึกษาองค์ประกอบของส้มกุ้งใบเฟิร์น การขยายพันธุ์ และปรับปรุงพันธุ์ของพืชชนิดนี้จะทำให้ส้มกุ้งใบเฟิร์นถูกมองเป็นพืชที่มีประโยชน์ในด้านอื่นนอกเหนือจากการประดับตกแต่ง วิธีที่เลือกใช้ในการขยายพันธุ์คือการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ซึ่งต้องทำภายใต้สภาพปลอดเชื้อ ให้พืชเจริญเติบโตบนอาหารสังเคราะห์ใน แล้วเลี้ยงในสภาพที่มีการควบคุมอุณหภูมิและแสง อาหารเพาะเลี้ยงอาจมีการเติบสารควบคุมการเจริญเติบโตพืชและวิตามินบางชนิด (การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช, ม.ป.ป.) เนื่องจากวิธีนี้เป็นวิธีที่ใช้พืชตัวอย่างในปริมาณน้อย และได้ต้นปลอดโรคที่มีลักษณะเหมือนเดิมทุกประมาณในปริมาณมากอย่างรวดเร็ว จึงนิยมใช้ในการขยายพันธุ์พืชที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ วัตถุประสงค์ของโครงงานนี้คือ ศึกษาสูตรอาหารที่เหมาะสมที่สุดในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อไม้ประดับส้มกุ้งใบเฟิร์น (Begonia pteridiformis Phutthai) เพื่อเพิ่มจำนวนต้นนี้ป้องกันการสูญพันธุ์