การระบุสปีชีส์ของพืชสมุนไพร โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลดีเอ็นเอ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

มิ่งขวัญ​ รัตนศิวโมกษ์, กรวรัญ ติรนันท์มงคล, อสึขิ มัทสึซาว่า

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สุภานันท์ สุจริต

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ตั้งแต่สมัยอยุธยามีการรักษาประชาชนและบุคลต่างๆด้วยการใช้ยาสมุนไพร ซึ่งยาสมุนไพรนั้นเป็นยาที่เกิดจากการผสมสมุนไพรที่หาได้ตามธรรมชาติด้วยอัตราส่วนที่เหมาะสมจนเกิดเป็นยารักษาโรคหรือยาบำรุงร่างกาย ในปัจจุบันต่างประเทศ ซึ่งประเทศไทยส่งออกสมุนไพรและยาสมุนไพรจนกลายเป็นส่วนสำคัญของเศรฐกิจไทยในปัจจุบันและในปีพ.ศ. 2562 ยังมีการส่งออกสมุนไพรไปทั้งหมด 2.828 พันล้านบาท และตลาดขยายตัว 23.69% ซึ่งมากกว่าปีก่อนๆหน้้า ยาสมุนไพรในปัจจุบันได้มีการแปรูปต่างๆ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดเช่น แคปซูล อัดเม็ด ยาทา เป็นต้น โดยก่อนจะทำยาสมุนไพรขึ้นก็ต้องมีส่วนผสมก่อนซึ่งก็คือสมุนไพร โดยส่วนใหญ่แล้วจะเป็นพืชไม่ก็กระดูกสัตว์ต่างๆ ซึ่งในการที่จะทำยาสมุนไพรทมีประสิทธิภาพดีได้ก็ต้องมีสมุนไพรที่ถูกต้องก่อน แต่ก็มีพืชที่เป็นสปีชีสใกล้เคียงกับสมุนไพรอยู่ซึ่งอาจทำให้เกิดความสับสนและผิดพลาดได้ ขอยกตัวอย่างพืชจุฬาลัมพา(Artemisia annua) โดยสารของพืชชนิดนี้ที่ชื่อว่า Artemesinin นั้นใช้ในการรักษาโรคมาราเลียโดยการให้สารนี้มีโครงสร้างเป็นบริเวณพิเศษซึ่งช่วยกำจัดโรคมาราเลียได้และสารนี้พบได้แค่ในพืชสปีชีส์นี้เท่านั้น พืชในคลาสเดียวกันอย่างม๊ักโวท(emisia vulgaris)จะไม่พบสารนี้ ซึ่งโครงงานนี้จึงมุ่งที่จะแก้ปัญหาการไม่สามารถจำแนกสมุนไพรจากภายนอกด้วยสายตาหรือกลิ่นและลักษณะอื่นๆ แต่จะจำแนกโดยการใช้ลำดับเบสของดีเอ็นเอของพืชชนิดนั้นๆ ซึ่งไม่เหมือนกัน โดยเราจะนำลักษณะเฉพาะของดีเอ็นเอของพืชสมุนไพรมาเปรียบเทียบกับลักษญะของดีเอ็นเอพืชในสปีชีส์เดียวกันเพื่อให้สามารถจำแนกออกจากกันได้อย่างชัดเจน