การพัฒนาสีย้อมธรรมชาติแบบสำเร็จรูปจากมูลวัวเเละวัชพืชในท้องถิ่น

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ปนัดดา เเสนโสม

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ปุณยาพร ผิวขำ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนหนองแวงวิทยาคม

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานนี้มีจุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาอัตราส่วนของสารช่วยติด สีธรรมชาติจากมูลวัว เเละวัชพืชในท้องถิ่นต่อเฉดสีของผ้าฝ้าย เพื่อศึกษาอัตราส่วนของสีธรรมชาติจากมูลวัวเเละวัชพืชในท้องถิ่นเเบบสำเร็จรูปต่อเเป้งที่เหมาะสมเพื่อให้ได้เฉดสีตามต้องการ เพื่อทดลองพิมพ์สกรีนสีธรรมชาติจากมูลวัวเเละวัชพืชในท้องถิ่นลงบนผ้าฝ้ายล้วน ลายอนุรักษ์เเละลายนิยม เพื่อศึกษาเฉดสีธรรมชาติจากมูลวัวในรูปเเบบต่างๆ เพื่อศึกษาการทำบล็อกสกรีน เพื่อทดสอบความคงทนต่อการซักล้างเเละความคงทนต่อเเสง ของผ้าอนุรักษ์โบราณและลายอนุรักษ์นิยม ขั้นตอนการทดลอง คือ การผลิตสีย้อม การเตรียมสารช่วยติดและวัชพืชในท้องถิ่นที่ให้เฉดสีที่มีค่า pH ต่างๆ (กรด กลาง เบส) การหาอัตราส่วนของสารช่วยติดสีและพืชให้เฉดสีกับสีย้อมธรรมชาติจากมูล-วัวต่อเฉดสีของผ้าฝ้าย การทำบล็อกสกรีน การพิมพ์สกรีน การทดสอบคุณภาพโดยทดสอบความคงทนสีต่อการซักและความคงทนของสีต่อแสง ผลการทดลอง พบว่า มูลวัวแบบเปียกและมูลวัวแบบแห้ง มีคุณสมบัติในการเป็นสีย้อม เนื่องจากมีสมบัติเป็นกลางและกรด และค่าการดูดกลืนแสงสูงสุดมีค่าเท่ากับ 423 , 501 นาโนเมตร สารช่วยติดสารส้มเป็นเบส สนิมเหล็กและจุนสี เป็นกรด วัชพืชในท้องถิ่นที่ให้สี ไมยราบ , หญ้าหนวดปลาดุกเเละหญ้าไส้เดือนเป็นกรด เเละสารช่วยติดสีผสมกับวัชพืชในท้องถิ่นที่ให้เฉดสีทุกชนิดเป็นกรด ลายอนุรักษ์นิยม (ลายนาคเกี้ยว) สีย้อมมูลวัวแบบเปียกที่ให้เฉดสีที่ตลาดต้องการ คือ 1) สนิมเหล็ก + ไมยราบ (100 : 15 : 60 : 10) 2) สนิมเหล็ก + หญ้าหนวดปลาดุก (100 : 15 : 60 : 10) 3) จุนสี + หญ้าไส้เดือน (100 : 15 : 60 : 10) แบบแห้งที่ให้เฉดสีที่ตลาดต้องการ คือ 1) จุนสี + ไมยราบ (100 : 15 : 60 : 10) 2) สนิมเหล็ก + หญ้าหนวดปลาดุก (100 : 15 : 60 : 10) 3) จุนสี + หญ้าไส้เดือน (100 : 60 : 15 : 10) ลายอนุรักษ์โบราณ (ลายนกยูง) สีย้อมมูลวัวแบบเปียกที่ให้เฉดสีที่ตลาดต้องการ คือ 1) สนิมเหล็ก + หญ้าหนวดปลาดุก (100 : 15 : 60 : 10) 2) สนิมเหล็ก + (100 : 15 : 60 : 10) 3) จุนสี + หญ้าไส้เดือน (100 : 15 : 60 : 10) แบบแห้งที่ให้เฉดสีที่ตลาดต้องการ คือ 1) จุนสี + ไมยราบ (100 : 15 : 60 : 10) 2) สนิมเหล็ก + หญ้าหนวดปลาดุก (100 : 15 : 60 : 10) 3) จุนสี + หญ้าไส้เดือน (100 : 60 : 15 : 10) ปริมาณแป้งที่เหมาะสมในการพิมพ์สกรีน คือ 10.0 % มีค่าความหนืด เท่ากับ 333,205.3 เซนติพอยส์ ผ้าฝ้ายพิมพ์สกรีนด้วยน้ำสีย้อมธรรมชาติจากมูลวัวและวัชพืชในท้องถิ่น : สารช่วยติด : แป้ง ในอัตราส่วนต่างๆ มีค่าความคงทนของสีต่อแสงอยู่ในระดับ 5 (ดีมาก) ค่าความคงทนของสีต่อการซักล้างของผ้าฝ้ายพิมพ์สกรีนด้วยน้ำสีย้อมจากมูลวัวและวัชพืชในท้องถิ่นแบบสำเร็จรูปมีค่ามากสุดอยู่ในระดับ 4-5 (ดี-ดีมาก) เเละได้สีจากมูลวัวเเละวัชพืชเเบบสำเร็จรูป พร้อมใช้งานอย่างสะดวกสบาย