สารมอร์แดนท์ที่มีสมบัติต่อการย้อมสีบนผ้าไหมด้วยสีธรรมชาติที่สกัดจากเปลือกมังคุด
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
รจนา หนูปาน, กฤษฎา ขาวสุด
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
จินดาพร หนูดำ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ปัจจุบันนี้สีย้อมผ้าสังเคราะห์ก็เข้ามามีบทบาทมากในการย้อมสี เนื่องจากกระบวนการย้อม
ไม่ยุ่งยาก และสามารถทำการย้อมได้ในปริมาณที่มาก แต่ก็มีข้อเสีย คือ ทำลายสภาวะแวดล้อมและสีย้อมสังเคราะห์บางตัวเป็นพิษก่อให้เกิดมะเร็งในผิวหนังได้ ส่วนสีย้อมธรรมชาตินั้นเป็นสีที่ได้จากพืช สัตว์
แร่ธาตุ ซึ่งเป็นสีที่หาได้ง่ายในธรรมชาติ และบางครั้งยังพบว่าสีย้อมธรรมชาติยังได้มาจากวัสดุเหลือใช้
เช่น เปลือกมังคุด โดยสีย้อมเหล่านี้ไม่ก่อให้เกิดมลพิษระหว่างการย้อมสี และยังเป็นการนำเอาวัสดุที่เหลือจากการบริโภคมาใช้ให้เกิดประโยชน์ซึ่งจะช่วยให้ได้วัสดุสิ่งทอที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Ecotexile)
ในการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาตินั้น หลักการสำคัญคือ สารมอร์แดนท์ (Mordant) เป็นตัวที่ช่วยให้สีติดอยู่บนผ้าและเส้นใยได้อย่างมีประสิทธิภาพไม่ตกง่าย ซึ่งสารมอร์แดนท์ เป็นสารประกอบที่ช่วยให้เส้นใยสามารถดูดซึมน้ำสีได้มากขึ้น และสารมอร์แดนท์ แต่ละชนิดยังมีผลให้เกิดสีที่แตกต่างกันอีกด้วย โดยกระบวนการย้อมสีนี้ จะประกอบไปด้วยการต้มสกัดสีออกมาเติมสารมอร์แดนท์ บางตัวลงไป เพื่อเพิ่มการยึดติดระหว่างสีกับเส้นใย จากนั้นนำเส้นด้าย หรือผ้าใส่ลงไปเพื่อทำการย้อม จนกระทั่งได้สีเข้มตามที่ต้องการ และนำมาทำให้แห้ง
ดังนั้นกลุ่มของข้าพเจ้ามีแนวความคิดทดลองเอาสารมอร์แดนท์มาเติมลงไปในระหว่างกระบวนการย้อม เพื่อที่จะศึกษาอิทธิพลของสารมอร์แดนท์แต่ละชนิดและคุณภาพผ้าไหมภายหลังการย้อมสีที่สกัดจากเปลือกมังคุด และยังเป็นการนำเอาวัสดุที่เหลือจากการบริโภคและเป็นวัสดุที่มีสี เช่น เปลือกมังคุดนำมาสกัดและใช้เป็นสีย้อมผ้าเพื่อเป็นการใช้ประโยชน์สูงสุดจากวัสดุที่เหลือจากการบริโภคและเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและยังช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับ เปลือกมังคุด