การยับยั้งเชื้อราในกระติบข้าวที่ทำจากอกไม้คล้าเหลือทิ้งด้วยน้ำส้มสายชูหมักจากเปลือกสับปะรด ย้อมสีธรรมชาติ
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ชลธิชา ลาชัย, ณัฐชา วงษาชัย, กมลทิพย์ พรโสม
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
สุภัทรรัชต์ สิงหาเวช
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
กระติบข้าว เป็นภาชนะบรรจุข้าวเหนียวของชาวอีสานส่วนใหญ่ทำมาจากไม้ไผ่ แต่ในชุมชนบ้าน
โนนค้อ อำเภอบุณฑริก ได้นำเอาส่วนเปลือกนอกของต้นคล้ามาทำเป็นเส้นตอก เพิ่มสีสันด้วยการย้อมสีเคมี สานเป็นกระติบข้าว ไว้ใช้ในครัวเรือน ส่วนเยื่อด้านในที่ติดกับเปลือกนอกซึ่งชาวบ้านเรียกว่า "เอิก" หรือ "อก" ของต้นคล้าไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์ จากการสัมภาษณ์นางคำม่วง ลาราช สมาชิกกลุ่มสานกระติบข้าวบ้านโนนค้อ อำเภอบุณฑริก พบว่าส่วนอกของคล้า สามารถนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องจักสานได้ สอดคล้องกับงานวิจัยของปิยะธิดา สีหะวัฒนกุลและนลินทิพย์ มากเขียว (2557:2) โดยได้นำเนื้อเยื่อด้านในต้นคล้ามาทำเป็นเชือกแล้วนำมาถักเป็นหมวกโครเชท์ได้ แต่ยังพบข้อเสียคือเกิดเชื้อราได้ง่าย
ดังนั้นคณะผู้จัดทำโครงงานจึงเกิดแนวคิดที่จะนำเยื่อด้านในที่เรียกว่า "เอิก" หรือ "อก" ของต้นคล้าที่เหลือทิ้งมาพัฒนาเป็นกระติบข้าว โดยยับยั้งเชื้อราด้วยน้ำส้มสายชูหมักจากเปลือกสับปะรดเหลือทิ้งและย้อมสีเส้นตอกจากขมิ้นและเพกาแทนสีสังเคราะห์ เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพ และสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ สร้างรายได้ ความเข้มแข็งให้กับชุมชน ฟื้นฟูอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นอีกทางหนึ่งให้อยู่คู่ชุมชนสืบต่อไป