การวิเคราะห์และสร้างโมเดลค้นหาพื้นที่สภาพอากาศที่เหมาะสมต่อการปลูกเห็ดหอมพันธุ์ไทย
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
นุชสรา สีด้วง, นัชชา ปลอดโคกสูง, ชยานันท์ แก้วลอย
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ธนกฤต บุตรอ่อน, สุกฤตา บุตรอ่อน
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
เห็ดหอม หรือเห็ดชิตาเกะ เป็นเห็ดชนิดหนึ่งที่คนนิยมรับประทาน โดยเชื่อว่ามีประโยขน์ต่อสุขภาพ เช่น ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้กระดูก และอาจเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยโรคมะเร็งได้ มีแคลอรี่ต่ำ เป็นแหล่งไฟเบอร์ชั้นดี ทั้งยังอุดมไปด้วยเกลือแร่และ วิตามินหลากชนิด เช่น กรดโฟลิก กรดอะมิโน ซิลิเนียม สังกะสี วิตามินบี หรือวิตามินดี จึงถือได้ว่าเป็นอาหาร บำรุงสุขภาพอย่างดี
นอกจากนี้เห็ดหอมยังเป็นเห็ดที่มีรสชาติดี นิยมบริโภคอย่างแพร่หลายและมีราคาแพง เมื่อนําดอกเห็ดมา ผึ่งลม หรือตากแห้ง ดอกเห็ดหอมจะมีกลิ่นหอมและรสชาติพิเศษเฉพาะตัว พบการแพร่กระจายอยู่ทั่วไปใน ประเทศแถบเอเชียตะวันออก ตั้งแต่สาธารณรัฐประชาชนจีน ไต้หวัน ญี่ปุ่น เกาหลี จนถึงประเทศแถบอินโดจีน แต่ จะไม่พบในประเทศเขตหนาวและเขตร้อน เห็ดหอมเป็นนิยมและรู้จักกันดีในลักษณะของอาหารจีนและญี่ปุ่น มา เป็นเวลานานแล้ว คนไทยรู้จักเห็ดชนิดนี้ในรูปของเห็ดแหงที่นํามาจากต่างประเทศ ในประเทศไทยจึงเริ่มมีการ พัฒนาเพาะเห็ดหอมสำหรับรับประทานสด เพราะคุณค่าทางอาหารสูง แล้วเป็นเห็ดที่มีราคาค่อนข้างสูงกว่าเห็ดชนิด อื่น ๆ เพราะว่าสามารถเพาะปลูกได้เฉพาะพื้นที่ เห็ดหอมสดจึงมีตลาดที่สดใส รู้จักกันแต่ในตลาดคนมีเงินเพราะ ราคาแพง ในซุปเปอร์มารเก็ตมีราคาถึงกิโลกรัมละ 300-350 บาท ผลผลิตมีจํากัด นับวันยิ่งจะมีความต้องการ เห็ดหอมสดมากขึ้นเรื่อย ๆ จึงเป็นสินค้าเกษตรอีกชนิดหนึ่งที่น่าสนใจของผู้เพาะเห็ด และเพื่อเป็นการลดการสั่งนําเข้าเห็ดหอมจากต่างประเทศ จึงได้มีการศึกษาและทดลองเพาะเห็ดหอมในไทย ซึ่งพบว่าสภาพภูมิอากาศของไทย เหมาะสมต่อการเพาะเห็ดหอมเป็นอย่างดี โดยเฉพาะทางแถบภาคเหนือ ในประเทศไทยเห็ดหอมมีเขตกระจาย พันธุ์ทางภาคเหนือ เพาะได้ดีในจังหวัดที่มีอากาศเย็น ดังนั้นในการเพาะเห็ดหอมจึงนิยมเพาะในช่วงฤดูหนาวซึ่งจะ ให้ผลผลิตที่คุ้มค่ากว่าการเพาะในฤดูอื่น ปัจจุบันถือว่าเป็นเห็ดที่เพาะกันอย่างแพร่หลายในเขตจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย กระจายเพาะในเขตภาตะวันออกเฉียงเหนือบางจังหวัด เช่น อ.ภูเรือ จังหวัดเลย และ อ.วังน้ำ เขียว จังหวัดนครราชสีมา และ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม
อย่างไรก็ตามจะเห็นว่า การเพาะยังจำกัดอยู่ในพื้นที่สูงที่มีอากาศเย็น ดังนั้นผู้พัฒนาจึงมีความสนใจที่จะ ศึกษาสภาพอากาศที่เหมาะสม เพื่อวิเคราะห์หาโมเดลต้นแบบในการเพาะปลูกเห็ดหอมพันธุ์ไทย ให้เกษตรกรผู้ เพาะเห็ดจังหวัดอื่น ๆ สามารถวิเคราะห์สภาพอากาศ สามารถวางแผนโดยใช้ผลการวิเคราะห์ของอุณหภูมิ ความชื้น ที่เหมาะสมในการวางแผนการเพาะเห็ดหอมซึ่งมีราคาค่อนข้างแพง และมีความต้องการของตลาดสูงได้ ขยายวงกว้างครอบคลุมจังหวัดอื่นที่มีสภาพภูมิอากาศใกล้เคียงกันได้มากขึ้น โดยโครงงานนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาตัวแปร ความสัมพันธ์ของตัวแปรที่สอดคล้องกันเพื่อการสร้างโมเดลพื้นที่และช่วงเวลา(เดือน) ที่เหมาะสมในการเพาะปลูกเห็ดหอมในประเทศไทย
เพื่อใช้ค้นหาพื้นที่และช่วงเวลา(เดือน)เป้าหมายที่มีสภาพอากาศที่เหมาะสมในการเพาะปลูกเห็ดหอม ในประเทศไทย โดยมีวิธีการคือ 1. ใช้ข้อมูลสภาพอากาศ จากกรมอุตุนิยมวิทยา ในสถานีจังหวัดที่เลือกเป็นต้นแบบการศึกษา และ สถานี อุตุน้อย Utunoi Playground ของเครือข่าย NECTEC เพื่อเสริมความเชื่อมั่น ซึ่งสถานีที่เลือกศึกษา คือ จังหวัด เชียงใหม่ ที่อำเภอสันทราย ดอยสะเก็ด พร้าว สารภี แม่ริม แม่แตง สะเมิง เชียงดาว ฝาง แม่อาย ไชยปราการ จังหวัดเชียงราย ที่อำเภอเมือง เวียงป่าเป้า แม่สรวย จังหวัดลำปาง หมู่บ้านปางมะโอ อ.แม่ทะ จังหวัด เลย อ.ภูเรือ อ.วังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา และอำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม 2. นำข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์ ความชื้นสัมพัทธ์ที่ระดับ 80-90% แสงสว่าง อุณหภูมิที่เหมาะสมต่อ การเพาะปลูกเห็ดอยู่ในชวง 10-20 องศาเซลเซียส แต่ที่เหมาะสมที่สุดคือ 20 องศาเซลเซียส