ประสิทธิภาพของสารสกัดจากเปลือกผลไม้ในการกำจัดเห็บปลา
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
นิปุณ สิงธพ, วรินทร อรรคฮาด, พงศกร ตั้งคณาทรัพย์
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
นรินทร รัตนทา
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ปัจจุบันปลาเป็นหนึ่งในสัตว์เศรษฐกิจที่สำคัญ มีอัตราการขยายตัวและแนวโน้มเพิ่มขึ้นในอัตรา 5-10% ต่อปี และยังมีผู้สนใจในการเลี้ยงปลามากขึ้น ซึ่งการเกิดโรคกับปลา ทองทําให้มูลค่าปลาลดลง ซึ่งมีโรคที่สําคัญในปลาเช่น ปรสิตต่าง ๆ จึงทําให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจอย่างมาก โดยที่ปรสิตที่สามารถเกิดกับผู้เลี้ยงและส่งผลอย่างมากกับผู้จำหน่าย นั่นคือ เห็บปลา หากเห็บปลาได้เกาะบนตัวปลาอาจส่งผลให้ปลาตายได้ส่งผลให้ผู้จำหน่ายขาดทุน ซึ่งในปัจจุบันมักใช้ยาหรือ สารเคมีที่ถูกประยุกต์มาจากสารกำจัดศัตรูพืชที่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อมในการรักษา ดังนั้นการใช้สารกําจัดศัตรูพืช ไม่เพียงแต่นําไปสู่การตกค้างในสัตว์ แต่ยังอาจรบกวนสมดุลและประสิทธิภาพในการดํารงชีวิตของสัตว์น้ำ ดังนั้นผู้จัดทำโครงงานจึงสนใจที่จะศึกษาแนวคิดในการกำจัดเห็บปลาด้วยสารจากธรรมชาตินั่นคือ เปลือกผลไม้ โดยกำหนดการศึกษาเป็น 5 ขั้นดังนี้ 1. สกัดสารจากเปลือกผลไม้ 3 ชนิด ด้วยวิธีการสกัดด้วยตัวทำละลาย 2. ศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดเปลือกผลไม้ด้วยแอลกอฮอล์และน้ำ ในความเข้มข้นต่าง ๆ ในการกำจัดเห็บปลา 3. การตรวจสอบสารพฤกษเคมี 4. การตรวจสอบความเป็นพิษต่อระบบนิเวศน์ 5. เปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดจากเปลือกผลไม้ กับ ยาสำหรับกำจัดเห็บปลา และจากการศึกษาหาตัวอย่างเปลือกผลไม้ที่จะนำมาสกัด พบว่า เปลือก ส้ม สับปะรดและมังคุดเป็นที่นิยม และสามารถกำจัดสิ่งมีชีวิตในอาณาจักรเมอเนอรา และอาร์โทโพดาบางชนิดได้ จึงนำมาศึกษาประสิทธิภาพในการกำจัดเห็บ และพบว่าสารสกัดจากเปลือกส้มด้วยแอลกอฮอล์มีประสิทธิภาพมากที่สุด เมื่อนำมาทดลองใช้เปรียบเทียบกับยาตามท้องตลาด พบว่าสารสกัดนี้มีประสิทธิภาพอยู่ในระดับที่เทียบเท่ากับยาสำหรับกำจัดเห็บปลาและยังไม่ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของปลาอีกด้วย