การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสีตัวในปลากัดไทย(Betta splendens)

ชื่อผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
  • จิรวัฒน์ แซ่ตัน

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
  • อารักษ์ จันทศิลป์

สถาบันการศึกษาที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ระดับการศึกษา

โครงงานในระดับการศึกษาปริญญาโทขึ้นไป

หมวดวิชา

โครงงานในสาขาวิชาชีววิทยา

วันที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

01 มกราคม 2541

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสีปลากัดไทย (Betta splendens) ได้ผลดังต่อไปนี้ ลักษณะการไม่ปรากฏสีแดง (non red) ถูกควบคุมด้วยยีน 1 คู่ คือ ยีนด้อย nr , ลักษณะการปรากฏของสีแดงทั้งบริเวณลำตัวและครีบ (extended red) ถูกควบคุมด้วยยีน 1 คู่ คือ ยีนเด่น Er , ลักษณะการมีสีลำตัวเผือกแต่ครีบมีสี (Cambodian) ถูกควบคุมด้วยยีน 1 คู่ คือยีนด้อย c และพบว่ายีน c และ nr มีปฏิสัมพันธ์กันแบบ duplicate recessive epistasis และยังส่งผลถึงยีน Er แบบ recessive epistasis อีกด้วย นอกจากนี้ยังศึกษาลักษณะสีแดงสด (bight red) พบว่าถูกควบคุมด้วยยีน 1 คู่คือยีนด้อย b, ลักษณะสีเขียว ฟ้า และน้ำเงินหม่นแบบสีเหลือบ(iridescent) พบว่าลักษณะนี้ควบคุมโดยยีน 1 คู่คือยีน Bl แบบข่มไม่สมบูรณ์ และพบว่าปลาบางส่วนซึ่งมีจำนวนน้อยมากมีการปรากฏของสีเขียวและน้ำเงินอยู่บนตัวเดียวกัน, ลักษณะการมีสีลำตัวเปรอะแบบไม่เห็นรอยต่อชัดเจนหรือลายหินอ่อน (marble) ถูกควบคุมด้วยยีน 1 คู่คือยีนด้อย mb, ลักษณะการปรากฏสีดำ (melano) แบบจุด (blotchy dot) ในประชากรที่มีลายหินอ่อน ถูกควบคุมด้วยยีน 2 คู่คือ A และ C โดยมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างยีนเป็นแบบ complementary gene epistasis , ลักษณะการมีสีส้มบริเวณลำตัว (orange) ถูกควบคุมด้วยยีน 2 คู่คือยีน D และ E โดยมีปฏิสัมพันธ์กันแบบ complementary gene epistasis เช่นกัน และลักษณะการมีจุดสีแดงส้ม (red spot) บริเวณศีรษะ ซึ่งถูกควบคุมด้วยยีน 2 คู่ คือยีน F และ G ก็มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างยีนเป็นแบบ duplicate dominant epistasis ข้อมูลการถ่ายทอดลักษณะสีตัวนี้มีประโยชน์ในการปรับปรุงสายพันธุ์ปลากัดไทยต่อไปในอนาคต The inheritance of body color was studied in Siamese fighting fish (Betta splendens). It was found that the non red trait was determined by a single recessive gene called nr. The extended red trait was controlled by a single dominant gene called Er. The Cambodian trait was controlled by a single recessive gene called c which interacted on nr gene as duplicate recessive epistasis and both genes influenced the expression of Er gene as recessive epistasis. The bright red trait was determined by a single recessive gene called b. The iridescent trait of green, blue and dull blue was controlled by a single incomplete dominant gene called Bl and we also found that a few fishes had both green and blue colors on their bodies and fins. The marble trait was controlled by a single recessive gene called mb. The melano trait as blotchy dots in marble population was controlled by double genes, A and C which interacted as complementary gene epistasis. Moreover, gene D and E with similar gene interaction as A and C controlled the orange trait. Finally the red spot trait was also controlled by 2 genes, F and G, which interacted as duplicate dominant epistasis. The inheritance of the body color obtained from this study could be beneficial to future breeding of Siamese fighting fish. Key Word: Siamese fighting fish, Inheritance, Body color