การศึกษาเซลล์พันธุศาสตร์ของแมลงริ้นดำชนิด Simulium nakhonense (Diptera: Simuliidae) ในประเทศไทย

ชื่อผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
  • โกวิทย์ มีแย็น

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
  • เฉลียว กุวังคะดิลก

สถาบันการศึกษาที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พญาไท

ระดับการศึกษา

โครงงานในระดับการศึกษาปริญญาโทขึ้นไป

หมวดวิชา

โครงงานในสาขาวิชาชีววิทยา

วันที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

01 มกราคม 2541

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

แมลงริ้นดำชนิด Simulium nakhonense จัดอยู่ในกลุ่ม striatum ของสกุลย่อย Simulium ในสกุล Simulium งานวิจัยนี้ได้ศึกษาโพลีทีนโครโมโซมจากต่อมน้ำลายของตัวอ่อนจำนวน 452 ตัว ที่เก็บมาจากแหล่งน้ำไหลธรรมชาติจำนวน 11 แห่ง (14 ประชากร) ในบริเวณภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้ของประเทศไทย S. nakhonense มีโครโมโซมจำนวน 3 คู่ (2n = 6) ที่เรียงลำดับตามความยาวจากโครโมโซมแท่งที่ 1 ยาวสุด ไปยังโครโมโซมแท่งที่ 3 สั้นที่สุด โครโมโซมแท่งที่ 1 และ 2 เป็นแบบเมตาเซนตริก โครโมโซมแท่งที่ 3 เป็นแบบซับเมตาเซนตริก แบบแผนการเรียงของแบนด์และตำแหน่งของลักษณะสำคัญๆเป็นลักษณะจำเพาะของสปีชีส์ ซึ่งสามารถใช้แยกแมลงริ้นดำชนิดนี้ ตำแหน่งของนิวคลีโอลาร์ออร์แกไนเซอร์อยู่บนโครโมโซมแขน IS ซึ่งใกล้กับเซนโตรเมียร์ที่ย้อมติดสีชัด ตำแหน่งของวงแหวนบัลบิอนิ และดับเบิลบับเบิลอยู่ค่อนมาทางปลายโครโมโซมแขนสั้น IIS ประชากรจำนวน 8 ประชากร เป็นโมโนมอร์ฟิก ในขณะที่พบพาราเซนตริกอินเวอร์ชันจำนวน 9 อินเวอร์ชัน ที่มีความถี่ค่อนข้างต่ำใน 6 ประชากร การศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงการเกิด chromosomal polymorphisms ในประชากรธรรมชาติของแมลงริ้นดำ S. nakhonense และไม่มีหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าแมลงริ้นดำชนิดนี้เป็นกลุ่มสปีชีส์ซับซ้อน Simulium nakhonense belongs to the striatum group within subgenus Simulium of genus Simulium. Larval polytene chromosomes of 452 larvae from 11 locations (14 populations) in northern, central and southern Thailand were examined. S. nakhonense has three of chromosomes (2n = 6) which are arranged from the longest chromosome I to the shortest chromosome III. Chromosomes I and II are metacentric while chromosome III is submetacentric. The banding pattern and the positions of the landmarks of the polytene chromosomes are species specific. The nucleolar organizer is situated near the heavy centromeric band on chromosome arm IS. The Balbiani ring and the double bubbles are located near the tip of chromosome arm IIS. Eight populations were monomorphic whereas nine paracentric inversions (IIS – 1, IIS – 2, IIIL – 2, IIIL – 3, IIIL – 4, IIIL – 5, IIIL – 6, IIIL – 7 and IIIL 8) were detected in six populations with low frequencies. The present studies indicate the existence of chromosomal polymorphisms in the natural populations of S. nakhonense and no evidences of a sibling species complex in this taxon.