๑.๑ บทสรุป

ผู้เขียนเสนอหลักการทางเศรษฐศาสตร์ เพื่อสนับสนุนแนวความคิดว่า การทำการเกษตรตามกระบวนการของระบบการค้าเสรีในพื้นที่ห่างไกล โดยเฉพาะเกษตรกรรายย่อยมีความเสียเปรียบและมีปัญหา เพราะกระบวนการค้าเสรีไม่สามารถเอื้อประโยชน์ให้เกษตรกรเหล่านี้ได้อย่างเต็มที่ เกษตรกรเหล่านี้ไม่สามารถบริหารความเสี่ยงได้ดีเท่าที่ควร และมีต้นทุนในการทำธุรกรรมสูง หรือเผชิญกับโครงสร้างตลาดสินค้าเกษตร ที่ไม่มีการแข่งขันอย่างสมบูรณ์ ซึ่งมีส่วนทำให้ราคาผลผลิตต่ำกว่าที่ควรจะเป็น

แนวทางการพัฒนาและมาตรการของรัฐบาลที่ผ่านมามีส่วนทำให้ภาคเกษตรกรรมโดยรวมตกอยู่ในสภาพที่เสียเปรียบ และไม่สามารถพัฒนาตนเองได้อย่างจริงจัง นโยบายการพัฒนาได้ให้ประโยชน์กับการพัฒนาภาคอุตสาหกรรมและบริการมากกว่าภาคเกษตร ทำให้ประโยชน์บางส่วนที่ควรตกอยู่กับภาคการเกษตรถูกถ่ายโอนมายังผู้บริโภคในตัวเมือง

ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ ทฤษฎีใหม่จะเป็นทางเลือกหนึ่งให้กับเกษตรกร โดยเฉพาะเกษตรกรที่มีที่ดินทำกินในพื้นที่ห่างไกลเพื่อให้สามารถมีโอกาสดำรงชีวิตแบบพอมีพอกินได้ ผู้เขียนมีความคิดว่าทฤษฎีใหม่เป็นแนวทางที่ไม่ขัดกับกระบวนการค้าเสรี แต่จะเสริมให้กระบวนการพัฒนาของประเทศมีความหลากหลายยิ่งขึ้น แม้จะไม่สามารถแก้ปัญหาของภาคเกษตรหรือความยากจนในชนบทได้ทั้งหมดแต่การนำทฤษฎีใหม่ไปปฏิบัติในพื้นที่ที่เหมาะสม จะช่วยลดปัญหาหลายด้านลงไปได้ วรรณกรรมปริทัศน์ ที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง