เล่มที่ 85
ส่วนที่ 468
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 468 อ้างอิง: Book 85, Section 468 ประเภท: section
เนื้อหา
สองบทว่า สหชาเต นว ความว่า ในสหชาตปัจจัย มีวิสัชนา ๙ วาระ อย่างนี้ คือ วิสัชนามีกุศลเป็นมูล ๓ วาระ มีอกุศลเป็นมูล ๓ วาระ มีอัพยากตะเป็นมูล ๑ วาระ มีกุสลาพยากตะเป็นมูล ๑ วาระ มี อกุสลาพยากตะเป็นมูลอีก ๑ วาระ. สองบทว่า อญฺมเ ตีณิ ได้แก่ ในอัญญมัญญปัจจัย มี วิสัชนา ๓ วาระ อย่างนี้ คือ กุศลกับกุศล ๑ วาระ อกุศลกับอกุศล ๑ วาระ อัพยากตะกับอัพยากตะ ๑ วาระ. สองบทว่า นิสฺสเย เตรส ความว่า ในนิสสยปัจจัย มีวิสัชนา ๑๓ วาระ อย่างนี้ คือ วิสัชนาที่มีกุศลเป็นมูล ๓ วาระ มีอกุศลเป็นมูล ๓ วาระ มีอัพยากตะเป็นมูล ๓ วาระโดยสหชาตปัจจัยนั่นเอง. ก็ใน วิสัชนามีอัพยากตะเป็นมูลนี้ ย่อมได้ปุเรชาตปัจจัยด้วย จริงอยู่ อัพยากตะ กับอัพยากตะเป็นสหชาตะกันก็ได้ เป็นปุเรชาตะก็ได้. อัพยากตะเป็น ปัจจัยแก่กุศลโดยปุเรชาตะเท่านั้น เป็นปัจจัยแก่อกุศลก็เหมือนกัน. กุสลา- พยากตะ เป็นปัจจัยแก่กุศลโดยสหชาตะและปุเรชาตะ เป็นปัจจัยแก่ อัพยากตะโดยสหชาตะเท่านั้น. อกุสลาพยากตะ เป็นปัจจัยแก่อกุศลโดย สหชาตะและปุเรชาตะ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตะโดยเป็นสหชาตะอย่าง เดียว. สองบทว่า อุปนิสฺสเย นว ความว่า ในอุปนิสสยปัจจัย มี วิสัชนา ๙ วาระ ทุกวาระมีบทต้น ๑บท และอวสานบท๑. ในวิภังค์แห่ง ปัจจัยเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงประเภทไว้ ๒๓ วาระ บรรดา วาระเหล่านั้น อารัมมณูปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ อนันตรูปสนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ปกตูปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ