เล่มที่ 81
ส่วนที่ 413
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 413 อ้างอิง: Book 81, Section 413 ประเภท: section
เนื้อหา
สกวาที ญาณไม่มีแก่ปุถุชนหรือ ? ส. ปัญญา กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ความเลือกสรร ความ วิจัยธรรม ความกำหนดหมาย ความเข้าไปกำหนด ความเข้าไปกำหนด เฉพาะ ไม่มีแก่ปุถุชน หรือ ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ปัญญา กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ฯลฯ ความเข้าไป กำหนดรู้เฉพาะ ของปุถุชน มีอยู่ มิใช่หรือ ? ส. หากว่า ปัญญา กิริยาที่รู้ชัด ความวิจัย ฯลฯ ความ เข้าไปกำหนดเฉพาะ ของปุถุชน มีอยู่ ก็ต้องไม่กล่าวว่า ญาณไม่มีแก่ ปุถุชน. ส. หากว่า ปุถุชนพึงเข้าปฐมฌาน ก็ต้องไม่กล่าวว่า ญาณไม่มีแก่ปุถุชน. ส. ปุถุชนพึงเข้าทุติยฌาน ฯลฯ ตติยฌาน ฯลฯ จตุตถฌาน ฯลฯ พึงเข้าอากาสานัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ อากิญจัญญายตนะ เนวสัญญาสัญายตนะ ปุถุชนพึงให้ทาน ฯลฯ พึงให้จีวร ฯลฯ พึงให้ บิณฑบาต พึงให้เสนาสนะ ฯลฯ พึงให้คิลานปัจจยเภสัชชบริขาร หรือ ? ส. หากว่า ปุถุชนพึงให้คิลานปัจจยเภสัชชบริขาร ก็ต้อง ไม่กล่าวว่า ญาณไม่มีแก่ปุถุชน. ป. ปุถุชน กำหนดรู้ทุกข์ ละสมุทัย กระทำให้แจ้งซึ่ง นิโรธ ยังมรรคให้เกิดด้วยญาณนั้น หรือ ? ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ญาณกถา จบ บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องญาณ ๑ . ในเรื่องนั้น ญาณ ๒ คือ โลกิยญาณ และโลกุตตรญาณ ญาณในสมาบัติก็ดี กัมมัสสกตาญาณที่เป็นไปด้วย สามารถแห่งการให้ทานเป็นต้นก็ดี เรียกว่า โลกิยญาณ มัคคญาณอัน กำหนดสัจจะก็ดี ผลญาณก็ดี เรียกว่า โลกุตตรญาณ. ก็ชนเหล่าใดไม่ ทำวิภาคนี้ มีความเห็นผิดดุจลัทธินิกายเหตุวาทะว่า ญาณที่กำหนด ๑. ไวพจน์ของญาณ คือ ปัญญา ความเข้าใจ ความวิจัย ความสอบสวน ความใคร่ครวญ ธัมมวิจยะ คือความพิจารณาธรรม ความกำหนด ความเข้าไปกำหนดเฉพาะ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ