เล่มที่ 79
ส่วนที่ 363
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 363 อ้างอิง: Book 79, Section 363 ประเภท: section
เนื้อหา
ก็เดียรถีย์ทั้งหลาย ย่อมไม่กระทำ ตามคำของบุคคลนั้นทั้ง ๒ อย่างด้วยคิดว่า คำของผู้นั้น จักเป็นกรรมอันเรา กระทำแล้ว. บทว่า "อภิหฏํ" ได้แก่ ภิกษาที่เขาถือเอาก่อน แล้วนำมาให้. บทว่า "อุทฺทิสฺส กตํ" ได้แก่ ภิกษาที่เขาบอกอย่างนี้ว่า ภิกษานี้เขาทำเฉพาะ ท่าน. บทว่า "นิมนฺตนํ" ไค้แก่ ไม่ยินดี และไม่ถือเอา แม้ภิกษาที่เขา นิมนต์อย่างนี้ว่า ท่านจงเข้าไปสู่ตระกูล หรือถนน หรือบ้านชื่อโน้น. บทว่า "น กุมฺภีมุขา" ได้แก่ ไม่รับภิกษาที่บุคคลคดจากหม้อแล้วให้. บทว่า "น กโฬปิมุขา" ความว่า หม้อ หรือกระเช้า ชื่อว่า กโฬปิ แปลว่า ภาชนะ เขาย่อมไม่รับอาหารจากภาชนะนั้น ด้วยการคิดว่า เพราะเหตุไร ? จึงเอา ทัพพีกระทบหม้อข้าวและภาชนะ. บทว่า "น เอฬกมนฺตรํ" ได้แก่ ไม่รับ ภัตที่เขาทำธรณีประตูคั่นแล้วให้ ถามว่า เพราะเหตุไร ? แก้ว่า เขาคิดว่า บุคคลนี้อาศัยเราแล้วจะได้มีการกระทำที่มีระหว่างคั่น. แม้ในท่อนไม้และสาก ก็มีนัยนี้เหมือนกัน, บทว่า "ทฺวินฺนํ" ได้แก่ เมื่อ ๒ คนกำลังบริโภคอาหาร อยู่ คนหนึ่งลุกขึ้นแล้วให้ภิกษาอยู่ ไม่ยอมรับ. ถามว่า เพราะเหตุไร ? ตอบว่า เขาคิดว่า อันตรายสำหรับก้อนข้าวจะมี. พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า "น คพฺภินิยา" เป็นต้น ก็ทารกอยู่ในท้อง ของหญิงมีครรภ์ย่อมลำบาก. อันตรายแห่งน้ำนมของทารกผู้ดื่มอยู่ย่อมมี. ไม่ ยอมรับภิกษาด้วยคิดว่า อันตรายแห่งความยินดีย่อมมีแก่หญิงผู้ไปสู่ระหว่าง แห่งบุรุษ. บทว่า "น สงฺกิตฺตีสุ" ได้แก่ ภัตที่ทำรวมกันไว้. ได้ยินว่า ในสมัยที่มีภิกษาหาได้ยาก พวกสาวกของชีเปลือยทั้งหลายพากันรวบรวมข้าว สารเป็นต้นจากที่นั้น ๆ เพื่อประโยชน์แก่ชีเปลือยทั้งหลายแล้วจึงหุงข้าว ชีเปลือย ผู้อุกฤษฎ์ไม่ยอมรับภิกษาจากที่นั้น. บทว่า " น ยตฺถ สา " ได้แก่ เขาเลี้ยงสุนัข ไว้ในที่ใด ด้วยตั้งใจว่า เราจักได้การเลี้ยงชีพ ไม่ยอมรับภิกษาที่เขาไม่ให้แก่ สุนัขแล้วนำมาในที่นั้น. ถามว่า เพราะเหตุไร ? ตอบว่า เขาคิดว่า อันตราย แห่งก้อนข้าวของสุนับนั้นจะมี.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ