เล่มที่ 79
ส่วนที่ 281
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 281 อ้างอิง: Book 79, Section 281 ประเภท: section
เนื้อหา
สองบทว่า "อยํ วุจฺจติ" ความว่า บุคคลนี้ คือ ผู้เห็นปานนี้ ท่าน เรียกว่า อุจฺฉงฺคปญฺโ แปลว่า มีปัญญาเพียงดังหน้าตัก. อธิบายว่า มี ปัญญาเช่นกับหน้าตัก. บทว่า "อุกฺกุชฺโช" ได้แก่ หม้อที่เขาตั้งหงายปากขึ้นเบื้องบน. บทว่า "สณฺาติ" ได้แก่ น้ำที่ขังอยู่. ในคำว่า "เอวเมว โข" นี้บัณฑิตพึงเห็นบุคคลผู้มีปัญญามาก เหมือนหม้อที่เขาตั้งหงายปากขึ้นเบื้องบน พึงทราบว่า เวลาที่เขาได้ฟังธรรมเทศนาแล้ว เหมือนเวลาที่เขารดน้ำ (เทน้ำ ใส่หม้อ). พึงทราบว่า เวลาที่เขานั่งเรียนพุทธพจน์ในที่นั้น เปรียบเหมือน เวลาที่น้ำขังอยู่ พึงทราบว่า เวลาที่ลุกขึ้นจากอาสนะเดินไปยังสามารถกำหนด พุทธพจน์ได้ เปรียบเหมือนเวลาที่น้ำไหลออกไป. สองบทว่า "อยํ วุจฺจติ" ความว่า บุคคลนี้ คือ ผู้เห็นปานนี้เรียกว่า ปุถุปญฺโ แปลว่าผู้มีปัญญามาก. อธิบายว่า มีปัญญากว้างขวาง. ๑. บุคคล ผู้มีราคะยังไม่ไปปราศในกามและภพ เป็น ไฉน ? พระโสดาบัน และพระสกทาคามีบุคคล เหล่านี้ เรียกว่า บุคคล มีราคะยังไม่ไปปราศในกามและภพ. ๒. บุคคล มีราคะไปปราศแล้วในกาม แต่มีราคะ ยังไม่ไปปราศแล้วในภพ เป็นไฉน ? พระอนาคามีบุคคล เรียกว่า บุคคลมีราคะไปปราศแล้วในกาม แต่มีราคะยังไม่ไปปราศแล้วในภพ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ