เล่มที่ 79
ส่วนที่ 5
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 5 อ้างอิง: Book 79, Section 5 ประเภท: section
เนื้อหา
มาติกาที่ทรงย่อตั้งบทติกะ ๖๖ และบททุกะ ๒๐๐ ว่า " ธัมมสังคณี แม้ทั้งหมดเป็นมาติกาในธาตุกถา " นี้ ชื่อว่า พาหิรมาติกา. จริงอยู่ มาติกานี้ เรียกว่า " พาหิรมาติกา " ก็เพราะความที่มาติกา นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ตรัสไว้ภายในธาตุกถาอย่างนี้ว่า " ปญฺจกฺจนฺธา ฯลฯ มนสิกาโร " ดังนี้ ทรงตั้งไว้ภายนอกจากมาติกาแห่งธาตุกถา อย่างนี้ว่า " ธัมม- สังคณีแม้ทั้งปวงเป็นมาติกา " ดังนี้. บัณฑิต ทราบความที่มาติกาเป็นภาวะอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส ไว้ ๕ อย่างด้วยประการฉะนี้แล้ว บัดนี้ พึงทราบธรรมที่สงเคราะห์เข้ากันได้ ๔ อย่าง ในคำทั้งหลาย มีคำว่า " สงฺคโห อสงฺคโห " เป็นต้น ด้วยสามารถ แห่งชาติ สัญชาติ กิริยา คณนสังคหะก่อน. บรรดาสังคหะ. (คือธรรมที่สงเคราะห์เข้ากันได้) เหล่านั้น การ สงเคราะห์ที่กล่าวว่า " พวกกษัตริย์ทั้งปวงจงมา พวกพราหมณ์ทั้งปวง พวกแพศย์ทั้งปวง พวกผู้บริสุทธิ์ทั้งปวงจงมา ดูก่อนวิสาขะผู้มีอายุ ธรรมเหล่านี้ คือ สัมมาวาจาใด สัมมากัมมันตะใด สัมมาอาชีวะใด พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสงเคราะห์เข้าในศีลขันธ์ " นี้ ชื่อว่า ชาติสังคหะ (สงเคราะห์ที่เข้ากันได้โดยชาติ). เพราะว่าในอธิการนี้ ธรรมแม้ทั้งปวงถึงซึ่ง การสงเคราะห์เป็นอันเดียวกันโดยชาติ ราวกะในฐานะที่ท่านกล่าวแล้วว่า " ชน ทั้งหลายผู้มีชาติเดียวกันจงมา " ดังนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ