เล่มที่ 78
ส่วนที่ 571
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 571 อ้างอิง: Book 78, Section 571 ประเภท: section
เนื้อหา
เพราะก้าวล่วงอากาสานัญจายตนะโดยประการทั้งปวง โยคาวจรบุคคล จึงบรรลุวิญญาณัญจายตนฌาน โดยบริกรรมว่า วิญญาณไม่มีที่สุด ดังนี้ อยู่ นี้จัดเป็น วิโมกข์ที่ ๕. เพราะก้าวล่วงวิญญาณัญจายตนะโดยประการทั้งปวง โยคาวจรบุคคล จึงบรรลุอากิญจัญญายตฌาน โดยบริกรรมว่า วิญญาณน้อยหนึ่งไม่มี ดังนี้ อยู่ นี้จัดเป็น วิโมกข์ที่ ๖. เพราะก้าวล่วงอากิญจัญญาตนะโดยประการทั้งปวง โยคาวจรบุคคล จึงบรรลุเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน นี้จัดเป็น วิโมกข์ที่ ๗. เพราะก้าวล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนะโดยประการทั้งปวง โยคาวจร บุคคลจึงบรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ อยู่ นี้จัดเป็น วิโมกข์ที่ ๘. คำว่า สมาธิ ได้แก่ สมาธิ ๓ คือ สวิตักกสวิจารสมาธิ อวิตักกวิจาร- มัตตสมาธิ อวิตักกาวิจารสมาธิ. คำว่า สมาบัติ ได้แก่อนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙ คือ ปฐมฌานสมาบัติ ทุติยฌานสมาบัติ ตติยฌาณสมาบัติ จตุตถฌานสมาบัติ อากาสานัญจายตน- สมาบัติ วิญญาณัญจายตนสมาบัติ อากิญจัญญายตนสมาบัติ เนวสัญญานา- สัญญายตนสมาบัติ สัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติ. คำว่า ความเศร้าหมอง ได้แก่ ธรรมข้างฝ่ายเสื่อม. คำว่า ความผ่องแผ้ว ได้แก่ ธรรมข้างฝ่ายวิเศษ. คำว่า ความออก ได้แก่ แม้ความผ่องแผ้ว ก็ชื่อว่า ความออก แม้ ความออกจากสมาธินั้น ๆ ก็ชื่อว่า ความออก.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ